Voor schaatsprofessionals is het wisselen van baan net zo’n ingeslepen automatisme als het wisselen van versnelling door ervaren automobilisten. Daar wordt niet over nagedacht, het gebeurt op gevoel.
Wat ging er afgelopen dinsdag op de 10.000 meter dan toch mis in de hersenpan van Kemkers en even later ook in die van Kramer? Precies op het moment dat Kramer de bocht in de binnenbaan nogal wijd nam, werd coach Kemkers even in beslag genomen door (deels overbodige) schrijverij. Toen hij even later zijn ogen weer opsloeg, dacht hij dat Kramer in de buitenbaan zat. Hij riep hem in een reflex toe dat hij naar de binnenbaan moest wisselen. Kramer volgde, ook in een reflex, die aanwijzing op. Een foute wissel omdat coach en schaatser niet afgingen op hun gevoel maar op een verkeerde waarneming van respectievelijk hun ogen en oren. Weg medaille.
Er zijn parallellen met wat zich in Den Haag afspeelde, rondom de kabinetscrisis. Eerst even de feiten.
In november 2007 deelde het kabinet aan de Tweede Kamer en de NAVO mee dat over drie jaar een eind zou komen aan de leidende rol van Nederland in Uruzgan. Op 1 december 2010 zou de laatste Nederlandse militair zijn vertrokken. In 2009 treedt tot enthousiasme van vrijwel heel Nederland Obama aan als nieuwe Amerikaanse president. Onder zijn aanvoering besluit de NAVO een andere strategie te gaan voeren in Afghanistan. Bijna alle veertig landen die meedoen aan de oorlog voldoen aan het verzoek om (aanzienlijk) meer manschappen te sturen. Het besluit van Nederland uit 2007 wordt in essentie gerespecteerd. Aan de leidende rol van ons land zal aan het eind van dit jaar sowieso een eind komen. Wel vragen Obama en de NAVO aan ons land om niet alle 2000 militairen in één klap terug te trekken, maar 700 van hen nog acht maanden langer te laten blijven, namelijk tot 1 augustus 2011.
Rationeel gezien hadden Balkenende en Bos daar, zonder gezichtsverlies voor een van beiden, in een handomdraai uit moeten zijn. Bos en Koenders dachten dan ook constructief mee met de andere ministers hoe op een fatsoenlijke manier aan het verzoek van de NAVO tegemoet gekomen zou kunnen worden.
Intussen werd fractievoorzitter Mariëtte Hamer er door geobsedeerd dat zich een grote nederlaag van haar partij bij de komende raadsverkiezingen op 3 maart aftekende. Zij mat zich de rol van Gerard Kemkers aan en stuurde Bos, ondanks de veranderde omstandigheden, terug naar het besluit van november 2007. Omwille van een op het oog rechte PvdA-rug moest de bom dan maar barsten. Weg kabinet.
Het bizarre incident op de Olympische ijsbaan was niet het gevolg van botsende gevoelens. Daarom konden K & K er twaalf uur later al een streep onder zetten. Professionals, ook in het verliezen. De ploegenachtervolging stond er aan te komen. Die moest worden gewonnen. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Alle hens aan dek.
In Den Haag voerden emoties wel de boventoon. B & B zochten de loopgraven op. Ons land bevindt zich in de ergste financiële en economische crisis in 80 jaar. De vraag waar het nu vooral over gaat is of de PVV van Wilders bij voorbaat moet worden uitgesloten van regeringsdeelname. Het wordt echter vanzelfsprekend gevonden dat de verhouding tussen CDA en PvdA, twee partijen met een indrukwekkende staat van dienst, grondig is verpest en dat B & B het niet meer zien zitten dat hun partijen samen gaan regeren. Electoraal is het voor hen aantrekkelijk dat er een wedstrijd komt tussen links en rechts. De media zullen ervan smullen. Terug naar de polarisatie uit de jaren zeventig. De vraag is echter of ons democratische systeem dat kan verdragen. De omstandigheden zijn namelijk fundamenteel veranderd.
Toen dachten we dat het geld aan de bomen groeide. Dankzij het speculeren op de beurs, de almaar stijgende overwaarde op het eigen huis en de financiële constructies van de bankwereld. De mensen ontwaken nu uit hun roes. Het dringt tot hen door dat de geglobaliseerde wereld één grote stad is maar wel zonder stadsbestuur. Niemand overziet de mondiale gevolgen van economische en politieke beslissingen. Mensen kunnen vaak niet meer terugvallen op sociale verbanden. Zekerheden smelten weg. Voor het eerst worden mensen bang en cynisch. Dat is de kaart die Wilders speelt. Het snelle verval van Obama. Wilders die bij ons het politieke debat domineert. Emoties voeren in de politiek de boventoon, niet het pragmatisme en de nuchterheid van K & K.

Reageren: fabersyma@planet.nl
Zie voor eerdere columns http://sytzefaber.livejournal.com/