Zou het altijd als zo geweest zijn, of is het alleen nú ingewikkeld om te begrijpen hoe de economie werkt? Investeerders verloren vroeger ook enorme bedragen. Ze kochten voor astronomische bedragen tulpenbollen of investeerden in spoorlijnen die nooit werden gebouwd of niet rendabel bleken. Ze hielden geen rekening met de pest, de cholera of de Spaanse griep, die hele samenlevingen en economieën verwoestten, zoals aids dat nu doet. Ook mensen in vroeger tijden maakten soms grote fouten met hun inschatting over wat de economie voor hen in petto had. Maar nu zou je, we leven immers in een informatiemaatschappij, een beter inzicht moeten kunnen krijgen in wat er economisch gaande is. Maar wat ik ook lees, naar wie ik ook luister, het ziet er steeds meer uit als een kaartenhuis waarvan je hoopt dat het niet in elkaar zal vallen. Maar zeker weten doe je het niet.
Neem de nieuwe wet op het financiële toezicht dat de Amerikanen hebben aangenomen. Is 2300 pagina’s voor een wet veel? Of is het juist weinig? Zullen de banken en andere kredietverstrekkers zich minder gaan gedragen als gokverslaafde risicojunken? Of is dat beeld op zich al fout? Is meer toezicht ook goed toezicht? Is 2010 echt geen 1929? En als het dat niet is, kan het dat dan niet alsnog worden? Amerika is ver weg. Maar de economie is wereldomspannend, dus je weet dat hoe Amerika met geld omgaat, van invloed zal zijn op ons. Maar hoe? Ook de nieuwe wet belooft niets goeds. Denk ik, vrees ik, vermoed ik, met mijn lekenintuïtie, er zijn nog steeds te veel geldhaaien. Maar ik ben geen expert. Amerika wordt zwakker, China sterker. Zover kom ik ongeveer. Maar dat is belachelijk weinig. Dat kun je niet ‘goed geïnformeerd’ noemen. En dat moet een mens toch zijn?!

Tamarah Benima is rabbijn van Noord-Nederland
Tamarah Benima is publiciste te Amsterdam.