“Al met al denk ik dat deze duurzame golf niet te stuiten is. Ik ben dus demissionair, maar niet gedesillusioneerd.”

Jacqueline Cramer, voormalig Minister van VROM

Het is vreemd. De Minister die het lachertje van het Kabinet leek te zijn is er van overtuigd dat ze het goed gedaan heeft. Duurzaamheid en klimaatbeleid was volgens haar op sterven na dood onder haar voorganger Pieter van Geel (staatssecretaris en CDA). Cramer slaat zichzelf op de borst dat zij alles in gang heeft gezet de laatste drie jaar. Dat is ten dele waar. Het was niet moeilijk om meer te doen dan Pieter van Geel. Dus dat was makkelijk scoren. Het was wel erg moeilijk om het tempo van de Nederlandse samenleving bij te benen. Veel mensen, bedrijven en instellingen hebben nu groen, duurzaam en klimaatneutraal als volstrekt normale waarden geïntegreerd. Daar was het beleid van Cramer geen bepalende factor voor. Het is misschien eerder andersom. Cramer kon de snelheid van de veranderende maatschappij misschien zelf niet bijhouden. Hoe is het anders te verklaren dat tijdens haar bewind bedrijven het nodig vonden om een aparte groene lobbyclub op te richten. Of was dat dan toch weer zo’n typisch ‘achter-de-schermen-trucje’ van deze Minister. Het heeft ook wel wat triests, op het hoogtepunt van de golf de successen van haar eigen beleid niet mogen meemaken. Nadat ze eerder wel door het slijk gehaald werd. Gelukkig niet gedesillusioneerd, wie weet wil ze het nog een keer proberen.

“We moeten voor de zee zorgen als waren wij boeren en geen jagers. Dat is waar beschaving om draait; boer vervangt jager.”

Jacques Yves Cousteau (1910 – 1997), Franse ontdekkingsreiziger en marine-officier.

Het is gelukt met zalm. Het idee van Cousteau om de zee meer te gebruiken als een boer heeft ondernemers in Noorwegen rijk gemaakt. Grote kooien in de fjorden waar duizenden zalmen in zwemmen. Kooien die verplaatst kunnen worden door een sleepbootje als dat nodig is. Mensen die vroeger de ze afjoegen om vis te vangen hebben nu een vaste stek waar de vis op hen wacht. Dat geeft rust in het bedrijf, dat geeft rust in het hoofd. Nu lijkt het zelfs zover dat voor de kust van Madagascar paling gekweekt gaat worden. Dat is helemaal het ei van Columbus voor zowel palingliefhebbers als palingvissers in Nederland. Althans, dat zou je denken. Maar het zal eerder goed nieuws blijken voor de palingeter dan de palingvisser. De meeste Nederlandse palingvissers zitten niet te wachten op een nieuw bestaan aan de andere kant van de wereld. Zij willen de paling terug in Nederland. Maar dat zal niet lukken. Daarvoor is al te veel schade aangericht door vissers uit Spanje. Ook het voorbeeld van de paling laat zien dat voor het behoud van een wilde soort die lekker smaakt kweek misschien wel de enige oplossing is. Mits de geheimen van de natuur doorgrond worden uiteraard. En dat schijnt nou net bij paling erg ingewikkeld te zijn.

Henk Tankink, directeur-generaal van het ministerie van Landbouw in 1986 

Nederlands was in 1986 in het geheel niet voorbereid op de gevolgen van een ongeluk in een kerncentrale. Het was niet alleen ondenkbaar voor politici dat de gevolgen van een ongeluk zo ontzettend ver van de bron nog merkbaar konden zijn. Daarnaast waren er geen normen over blootstelling van mensen aan radio-activiteit gemaakt blijkt onder meer uit reconstructie van het TV programma Andere Tijden. Het is ontluisterend om te zien dat de gevaren van kernenergie toen, en misschien ook nu weer, gebagatelliseerd werden om een politiek standpunt overeind te houden.  Anno 2010 is kernergie ineens nodig om klimaatverandering tegen te gaan. De argumenten om kernenergie een kans te geven veranderen met de jaren. De gevolgen voor gezondheid en milieu zijn niet veranderd.