In februari verlieten honderden buitenlanders het land van Kaddafi. Met de boot of het vliegtuig. Geen probleem. Waarom het eenvoudig doen als het ook ingewikkeld kan?

Een bejaarde Nederlandse helikopter kreeg opdracht het Libische luchtruim te schenden en uit de achtertuin van een van de paleizen van Kaddafi een ingenieur op te pikken. Het avontuur mislukte. De ingenieur belandde een tijdje in de cel en de helikopter bleek achteraf het enige te zijn wat Kaddafi buit maakte tijdens een half jaar oorlog voeren.

Duister

De achtergronden van het debacle bleven duister. Dat het einde van de strijd nu in zicht komt, moet voor een belangrijk deel op het conto worden geschreven van de NAVO-luchtmacht. Het materieel en de bunkers van Kaddafi werden grotendeels vernietigd. De Nederlandse piloten deden daar niet aan mee. Ze mochten van Den Haag niet schieten en bombarderen, alleen maar verkenningsrondjes draaien. De gedoogcoalitie zou anders wel eens te veel onder spanning komen te staan.

Een evacuatiefiasco, tandeloze straaljagers, daar valt Talitha van Zon niet bij uit de toon. Toen de Kaddafi-kliek al op de laatste benen liep, boekte zij onbezonnen een vlucht naar Tripoli voor een feestje met ex-minnaar Mutassin, zoon vijf van de dictator. ,,Geld verdienen’’, gaf ze naderhand eerlijk op als motief voor haar tripje.

Ze kreeg het in Tripoli spaans benauwd, sprong van een balkon en werd uiteindelijk door een Nederlandse journalist het land uitgesmokkeld. Er kon nog niet eens een bedankje af, klaagde hij naderhand.

Over Talitha is heel wat afgemeesmuild. Niet ondenkbaar dat er donderdag in Parijs op de bijeenkomst van regeringsleiders en ministers van Buitenlandse Zaken -‘ de nieuwe vrienden van Libië’-ook een paar vette grappen zijn gedebiteerd. Door politici die er tot voor kort zelf geen been in zagen om voor de camera’s in Bedoeïnetenten de voeten van Kaddafi te kussen. Ten faveure van zichzelf en hun land. Wat is het verschil met mevrouw Van Zon?

Eigenbelang

Ter gelegenheid van een internationale boekenbeurs laten momenteel twintig Nederlandse schrijvers en hun uitgevers zich in Peking in de watten leggen door het Chinese ministerie van propaganda. Vrijheid van meningsuiting is in China taboe.

De vreedzame strijder voor mensenrechten Liu Xiaobo werd vorig jaar verboden de hem toegekende Nobelprijs voor de Vrede in Oslo in ontvangst te nemen. Hij moet zijn leven beurtelings doorbrengen in gevangenissen en heropvoedingskampen. Hetzelfde geldt voor tweehonderd andere kritische kunstenaars en schrijvers. De bekendste onder hen is Ai Weiwei die dezer dagen schreef dat de Chinese autoriteiten ,, het leven tot een nachtmerrie maken’’.

Amnesty International vroeg de Nederlandse schrijvers subtiel blijk te geven van hun solidariteit met de onderdrukte Chinese collega’s. Bijvoorbeeld door het dragen van een button. Auteurs als Bernlef, Herman Koch, Midas Dekkers, Adriaan van Dis en Geert Mak, die in eigen land altijd een moreel kompas onder handbereik hebben, waren nu een en al cynisme en hoon. Wat zou een protest in hemelsnaam kunnen uithalen? Hun boeken moeten in het Chinees worden vertaald! Dat helpt China verder (en hun banksaldo). Wat is het verschil met Talitha Van Zon? Zij komt er tenminste eerlijk voor uit dat eigenbelang haar drijfveer is.