Libische regeringstroepen op weg naar Bani Walid. Zij moeten een eind maken aan de strijd tussen milities. De regering worstelt met het vestigen van gezag in het land dat vergeven is van wapens. Foto: EPA

Kaddafi kwam zaterdag een jaar geleden om het leven. De beelden van de gevangen, bebloede en even later dode dictator gingen de wereld over. De opstand die in de oostelijke stad Benghazi begon en het onwankelbaar geachte regime met hulp van westerse en Arabische landen op de vlucht joeg, eindigde in Kaddafi’s thuisstad Sirte met zijn onopgehelderde dood.

,,Libië is geslaagd voor de eerste democratische test door een volksvertegenwoordiging te kiezen na meer dan 42 jaar totalitarisme”, aldus de Libische analist Nasser al-Daessy over de verkiezingen van juli. ,,Maar de politieke situatie is nog altijd wankel en we moeten dringend consensus bereiken over de herbouw van de staatsinstituties”, zo wees hij op grote problemen.

Kabinetsvorming

Zo is het sinds de eerste vrije verkiezingen erg moeilijk gebleken een kabinet te vormen. Ali Zeidan volgde deze week Mustafa Abushagur op als premier. Die moest opstappen omdat hij er niet in slaagde een ministersploeg samen te stellen. Volgens Abushagur waren de belangrijkste politieke groeperingen vooral uit op veel baantjes.

Die verdeeldheid is niet alleen politiek een groot probleem, maar ook in het land. Gewapende bendes van allerlei signatuur, vaak overblijfselen van rebellengroepen, heersen op veel plekken in het uitgestrekte Noord-Afrikaanse land. Ze streven vooral hun eigen belangen na en maken gebruik van een overvloed aan wapens van het oude regime.

Milities

Kaddafi liet bovendien een land na zonder werkende instituties en een zwakke leger- en politiemacht. Daardoor is het mogelijk dat bij de plaats Bani Walid milities en het leger nog deze week met en tegen elkaar vochten en dat stammenstrijd op tal van plaatsen levens eist. Bani Walid was voorheen een bolwerk van strijders die loyaal waren aan Kaddafi. De stad, met 70.000 inwoners, ligt onder vuur van milities uit Misrata die zijn verbonden aan het Libische ministerie van Defensie.

Misrata kampte vorig jaar wekenlang met beschietingen van Kaddafi-troepen, terwijl Bani Walid een van de steden was die het langst loyaal bleef aan de dictator. De stad blijft geïsoleerd van de rest van het land en blijft volgens voormalige rebellen een vrijplaats van sympathisanten van het verdreven regime-Kaddafi.

Einde aan geweld

In de hoofdstad Tripoli verzamelden zich gisteren enkele honderden mensen bij het parlementsgebouw. Zij eisten dat de regering een einde maakt aan het geweld in Bani Walid.

Niet alleen milities, ook moslimextremisten kunnen hun gang gaan. Zij worden onder meer verantwoordelijk gehouden voor de aanval op het Amerikaanse consulaat in Benghazi. Daarbij kwam op 11 september de Amerikaanse ambassadeur Christopher Stephens om.

De nieuwe premier Zeidan heeft daarom twee topprioriteiten benoemd: veiligheid en het winnen van het vertrouwen van de rivaliserende politieke en regionale groeperingen. Geld zal niet zijn probleem zijn. De oliesector draait inmiddels bijna dezelfde productie als voor de opstand. Het land presenteerde zelfs een recordbegroting van omgerekend 43 miljard euro.