Oefening van de luchtmobiele brigade in het Duitse Wildflecken. De PvdA wil verder bezuinigen op defensie, de VVD niet. Foto: ANP

PvdA en VVD verschillen over ontwikkelingssamenwerking. Voor de sociaaldemocraten is dit een plicht van ons land en is de internationale norm van 0,7 van het bbp (bruto binnenlandspProduct) een must. Er is al op bezuinigd, voor 2010 gaf Nederland 0,8 procent van het bbp, en dus is volgens de PvdA de ondergrens bereikt. De VVD daarentegen heeft het niet zo op ontwikkelingssamenwerking en zet het liefst het mes er nog verder in.

Een zelfde conflict dreigt bij Defensie. De VVD vindt dat met de bezuiniging van een miljard euro de krijgsmacht genoeg heeft ingeleverd. De PvdA heeft een bezuiniging van nogmaals een miljard in het verkiezingsprogramma staan.

Kleinere krijgsmacht

Een bezuiniging op beide posten kan op verzet stuiten, al is het protest uit de defensiekring wel luider. Verschillende experts wijzen er op dat de krijgsmacht nu al moeite heeft om goed rond te komen en dat een kleinere krijgsmacht slecht is voor de internationale positie van Nederland.

Vorige week oordeelde onderzoeker Rob de Wijk van het The Hague Centre for Strategic Studies dat Defensie een nieuwe bezuiniging niet aan kan. En eerder kreeg PvdA-leider Diederik Samsom al onder uit de zak van zijn partijgenoot Ko Colijn, directeur van het instituut Clingendael, omdat Samsom de defensiebezuiniging er eigenhandig doorheen gejast zou hebben. Iets wat Samsom overigens ontkende.

De oplossing is wat in Haags jargon ‘ontkokeren’ of ‘ontschotten’ genoemd wordt. De vraag wordt dan: hoe zien VVD en PvdA de rol van Nederland in de buitenlandse politiek, hoe zet je dat om in beleid en welke gevolgen heeft dit uiteindelijk voor de departementen?

Handel en plicht

VVD en PvdA willen dat Nederland weer een prominentere rol speelt op het wereldtoneel, de VVD vooral omdat dit goed is voor onze handel en de PvdA voor onze morele plicht. Onze krijgsmacht wordt allang niet meer gebruikt voor de landsverdediging, maar voor internationale missies.

Als de NAVO zich in 2014 terugtrekt uit Afghanistan, zullen dat weer vooral vredesmissies of interventies zijn. Vrede in een niet-westers land is goed voor de ontwikkeling aldaar, waarom dan een vredesmissie niet deels financieren uit potjes voor ontwikkelingssamenwerking? Bovendien, wie een land helpt in de economische ontwikkeling, maakt kans daarmee ook handelscontracten af te kunnen sluiten.

Communicerende vaten

Op deze manier bezien zijn Defensie, Ontwikkelingssamenwerking en ook Buitenlandse Handel communicerende vaten. En kan de VVD zeggen dat er niet op Defensie wordt bezuinigd en de PvdA dat de 0,7-norm van ontwikkelingssamenwerking in stand blijft. Het zijn plannen die al langer rondzoemen en ook al bij de vorige formatie genoemd werden.

Niet voor niets lekte vroeg in de formatie uit dat de minister van Immigratie en Asiel wordt geschrapt en dat er een andere minister zonder portefeuille bij komt. In de vorige formatie verdwenen de aparte bewindspersonen voor Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse Handel.

Nu zou de PvdA de eerste als ministerspost willen zien, de VVD de laatste. De kans is heel reëel dat deze twaalfde minister van het kabinet beide gaat doen, bijvoorbeeld als minister voor Internationale Handel en Samenwerking.