De GroenLinks-Kamerleden Bram van Ojik, Jesse Klaver en Liesbeth van Tongeren. Foto ANP

Een al langer sluimerend conflict over de manier van leiding geven van Jolande Sap, het eigenzinnig optreden van Kamerleden, Femke Halsema die voor de troepen uitliep en het (licht)anarchistische karakter van de partij heeft de fusiepartij in de penarie geholpen. Dan mag de partij nog blij zijn dat ze een lijstverbinding met de PvdA had, anders waren er nu slechts drie en geen vier Kamerzetels.

Fusie

Toch zijn ook vier zetels erg weinig voor een partij met de pretenties van GroenLinks. Dat beseffen sommige leden ook. Er zijn voorstanders in de partij van een fusie met de PvdA. Alsof die partij daar in geïnteresseerd is. Het klinkt allemaal alsof de snackbar om de hoek zegt dat zijn problemen het beste op te lossen zijn door te fuseren met de FEBO.

GroenLinks heeft nooit dichter bij de macht gezeten dan in 2006, toen Femke Halsema de blunder maakte door te denken dat de PvdA nooit met de ChristenUnie in een kabinet zou willen.

PSP, EVP en CPN, drie van de vier voorgangers van GroenLinks, waren altijd aan de linkerzijde wat SGP, GPV en RPF rechts waren: getuigenispartijen die de grote volkspartijen bij de les hielden. Alleen de PPR zat eenmaal in een regering, het kabinet-Den Uyl, maar speelde nauwelijks een rol van betekenis.

Toen KVP en ARP uit het kabinet stapten, zei PPR-leider Bas de Gaay Fortman dat zijn partij nooit meer met het CDA zou regeren. Dries van Agt was hier - uiteraard - niet van onder de indruk: ,,Het PPR-jongetje weigert verder te voetballen en verlaat het speelveld. Wij zwaaien het ventje vriendelijk uit.”

Smalend

Deze uitspraak van Van Agt geeft precies de huidige stemming weer. Ook nu weer schat GroenLinks de eigen positie belangrijker in dan ze is en ook nu weer reageert menig tegenstander smalend. De partij heeft een troost: er is tijd genoeg om zich te herpakken. Veel erger dan nu kan het haast niet worden, dus GroenLinks kan de komende jaren in de oppositie goed gebruiken om te ‘herbronnen’.

Er is alleen wel een probleem. Om te profileren is een goede oppositie nodig. De vraag is waar GroenLinks straks oppositie tegen kan voeren. VVD en PvdA gaan grotendeels een beleid voeren waar GroenLinks zich redelijk in zou kunnen vinden, zowel materieel als immaterieel. Kritiek ligt dan alleen in de uitvoering van het beleid, maar dat zijn details.

Groene thema

Het enige waar de GroenLinks het eigen profiel wat mee kan oppoetsen is het duurzame, groene thema. Het valt namelijk niet te verwachten dat dit een groot speerpunt wordt van het nieuwe kabinet, ook al is Diederik Samsom oud-campagneleider van Greenpeace en opperde Mark Rutte ooit het idee voor een GroenRechts.

De partij zou er het unique selling point, zoals het in managersjargon heet, van kunnen maken. GroenLinks moet dan wel afstand doen van de links-liberale koers van Femke Halsema en Jolande Sap en zich tevreden stellen met een rol als getuigenispartij. Wie macht wil, kan dan lid worden van de PvdA.