De nieuwe fractievoorzitter van GroenLinks, Bram van Ojik. Hij zal eerst de wonden moeten likken en vervolgens een nieuwe eenheid in de partij moeten organiseren rondom een inhoudelijke koers. Foto: ANP

Tussen partijen kan het in de strijd om de kiezer hard gaan, maar ook binnen een partij gaat het er soms hard aan toe. De lotgevallen van Jolande Sap zijn er een voorbeeld van.

Sap moest weg

Tot vorige week was ze een gerespecteerd en ook bewonderde politica. Tot afgelopen weekeinde was ze een veel gezien politica in de media; plotseling is ze terug geduwd in de schaduw van de vergetelheid: wie is nog geïnteresseerd in een politicus die dodelijk verwond is geraakt door een messteek in de rug, toegebracht door haar politieke vrienden?

De precieze toedracht wordt door de een anders beschreven dan door de ander, maar voor de buitenstaander is het wel duidelijk: Sap moest weg. Wie daar het meeste belang bij had was de groep GroenLinks-wethouders. Die zien met angst en beven de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2014 tegemoet. Ze vrezen voor hun baan als de uitkomst van de verkiezingen voor de gemeenteraad net zo dramatisch wordt als de Kamerverkiezingen.

De druk die wethouders op de partij hebben uitgeoefend, is effectief gebleken. Die effectiviteit kon mede ontstaan door een merkwaardig functionerend partijbestuur.

Radicale elementen

De werkelijkheid is altijd ingewikkelder, zo ook hier. De partij is al verdeeld geraakt door de rol die Sap speelde bij het besluit tot de Kunduz-missie, zogeheten een politie-missie.

In de achterban van GroenLinks bevinden zich meer of minder radicale elementen - vanuit de bloedgroepen die gezamenlijk de partij vormden - die niets te maken willen hebben met missies die nadrukkelijk een politiek doel dienen. Sap ‘flirtte’ met Rutte over de missie en die houding was voor velen net een stap te ver.

Vervolgens was niet iedereen in de fractie en binnen de partij blij met de vooraanstaande houding van Sap bij het snelle akkoord tussen vijf partijen voor het begrotingsjaar 2013. GroenLinks maakte zich nadrukkelijk op voor regeringsdeelname. Sap heeft bij dit alles elementen veel politieke moed getoond. Maar die is haar in eigen kring duur komen te staan. Haar moed lijkt achteraf op overmoed.

Eigenheid

Hoe nu verder met GroenLinks? De partij heeft zich onder Halsema ontwikkeld tot een keurige partij op links-midden. Sap heeft willen profiteren van die verworven positie en zich nadrukkelijk in het strijdtoneel gestort. Voor velen in de partij verloor de partij daarbij te veel eigenheid. Een deel van hen heeft gekozen voor de strategische afslag naar de PvdA en anderen vertrokken naar onbekende bestemmingen.

De partij staat voor een moeilijke periode: partijbestuur weg, een nieuwe politiek leider en verwondingen bij veel GroenLinksers. De nieuwe politiek leider zal eerst de wonden moeten likken en vervolgens een nieuwe eenheid in de partij moeten organiseren rondom een inhoudelijke koers - te veel aandacht voor de strategische positie in het politieke landschap is als het zich begeven in drijfzand.