Commissievoorzitter Rieke Samson presenteerde gisterne het eindrapport naar misbruik in van kinderen in de jeugdzorg. Foto: ANP

Een tachtigjarige vrouw die jarenlang haar mond had gehouden over het seksueel misbruik tijdens haar jeugd. ,,Nu snapt u wel waarom ik zelf geen kinderen heb”, had ze verteld tegen Rieke Samson, voorzitter van de commissie die onderzoek deed naar misbruik van kinderen in instellingen en pleeggezinnen.

,,Dat raakt”, zei Samson gisteren. Ook verhalen over kinderen van twee jaar oud die al zijn misbruikt en niemand hebben om te vertrouwen, kwamen bij de commissie hard aan.

Laten liggen

Volgens de commissie hebben velen gefaald. De overheid, omdat die de verantwoordelijkheid te lang bij de sector heeft laten liggen. De Inspectie Jeugdzorg, omdat die onvoldoende toezicht heeft gehouden en niet streng genoeg is geweest. Ook Jeugdzorg zelf heeft fouten gemaakt: seksueel misbruik werd jarenlang in de doofpot gestopt en is nog altijd een zeer moeilijk bespreekbaar onderwerp.

Bovendien schuilt er nog een risico in de toekomst: vanaf 2015 worden de gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdzorg, terwijl ze daar volgens de commissie lang niet allemaal klaar voor zijn. Kinderombudsman Marc Dullaert stelde dat dit ,,bijna een experiment met kinderen is” en waarschuwde dat het te vroeg is voor decentralisatie. Hij wil dat er een pas op de plaats wordt gemaakt, totdat Jeugdzorg en de gemeenten hun zaken op orde hebben.

Geraakt

Het rapport van de commissie was voor Jeugdzorg aanleiding om excuses aan te bieden. De organisatie is ,,diep in het hart geraakt”, aldus Ans van de Maat van Jeugdzorg.

Minister Ivo Opstelten (Veiligheid) stelde ook tegemoet te willen komen aan de behoeften van de slachtoffers. ,,Het is verschrikkelijk wat hun is overkomen”, zei hij.

Dat de problematiek complex en moeilijk is, ontslaat de overheid niet van de ,,dure plicht” om aan de slag te gaan. ,,Het is geen excuus om lijdzaam toe te zien”, zei hij. Staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten sloot zich daarbij aan. Daarbij beloofde ze de aanbevelingen om te zetten in daden.

Enquête

Het idee van PvdA-Kamerlid Khadija Arib voor een parlementaire enquête naar aanleiding van het rapport krijgt geen steun. Alleen GroenLinks schaarde zich achter het voorstel. De PvdA vindt de kwestie zo ernstig dat het inzetten van dit zware parlementaire middel wordt gerechtvaardigd.

Brigitte van der Burg van de VVD: ,,We hebben net een lijvig rapport van de commissie-Samson. Het lijkt me wijs dat eerst heel goed te lezen en dan met organisaties van slachtoffers te spreken.’’ En een Kamerdebat komt er natuurlijk ook. Ze vindt het dus te vroeg voor uitspraken over verdere vervolgstappen.

SP-Kamerlid Nine Kooiman vraagt zich af wat de meerwaarde is van een parlementaire enquête. ,,Ik wil niet nog eens een onderzoek. Het is belangrijk dat het rapport geen papieren werkelijkheid blijft, maar dat de jeugdzorg er nu werkelijk door verbetert.”

Het CDA liet ook weten geen voorstander te zijn van een parlementaire enquête. De partij ziet niet in wat dat nog kan aanvullen, nu er al verschillende commissies onderzoek hebben gedaan naar misbruik in de afgelopen decennia.