Pechtold (links) moest oppositie voeren tegen een begroting waar de partij zelf aan meegewerkt  heeft. Foto ANP

Klopt, maar ook van Geert Wilders, Kees van der Staaij, Sybrand van Haersma Buma, Alexander Pechtold, Arie Slob en Jolande Sap. Alleen SP, PvdD en 50Plus hebben geen hand in de begroting gehad.

Deze begroting is een van de merkwaardigste ooit. Het opstellen ervan is altijd een langlopend proces, maar dit keer was het besluitvormingsproces wel heel grillig.

Uitvloeisel

De begroting is in beginsel een uitvloeisel van het regeer-en gedoogakkoord tussen VVD, CDA en PVV uit 2010 plus enkele voorstellen uit het mislukte Catshuisoverleg, waarover ook de SGP nog even werd geconsulteerd vanwege steun in de Eerste Kamer.

Toen liep Geert Wilders weg, waarna D66, GroenLinks en ChristenUnie aanschoven voor een snel gevormd akkoord. Vervolgens kwamen er verkiezingen met een dusdanige uitkomst dat de PvdA wel in de regering moet komen. Die partij voelde er niets voor om een begroting uit te voeren waar ze zelf part noch deel aan gehad had en dus gingen de sociaaldemocraten met de VVD praten over weer nieuwe aanpassingen.

De begroting als geheel is helemaal niet des PvdA’s. Maar een totaal nieuwe begroting maken kan niet, omdat het al bijna 2013 is en het al Prinsjesdag is geweest. Dus moest de partij er maar het beste van maken en kijken of er nog een paar aanpassingen mogelijk waren. Exit forensentaks, langstudeermaatregel en de eigen bijdrage voor de GGZ.

Voldongen feit

Maar andere maatregelen waar Samsom tegen was, zijn niet meer tegen te houden. De verhoging van de btw bijvoorbeeld was net twee dagen van kracht. De PvdA staat nu eenmaal in veel gevallen voor een voldongen feit.

Het is dus heel logisch en redelijk dat VVD en PvdA met het akkoord van deze week wat hebben moeten inschikken. Coalities gaan gepaard met compromissen. Dat is een kwestie van geven en nemen. En dat D66, CDA en GroenLinks zeer kritisch zijn op de formerende partijen is ook een beetje voor de bühne. Zelf waren ze maar wat graag in de positie geweest dat ze aan een onderhandelingstafel konden zitten. Nu moesten ze via Politiek24 de persconferentie volgen.

Maar een beetje gelijk heeft de nieuwe oppositie wel. Want in de weken voor de verkiezingen zijn er dingen gezegd door Samsom en Rutte die ze niet kunnen waarmaken. Niet voor niets vroeg PVV-Kamerlid Roland van Vliet aan VVD’er Mark Harbers of hij zijn rekeningnummer nog naar de VVD kon sturen. Rutte had alle werkende Nederlanders toch duizend euro beloofd? En uiteraard begreep SP’er Arnold Merkies niet waarom de PvdA de btw-verhoging nu wel kon steunen.

Loze belofte

Mark Rutte had moeten weten dat die duizend euro een loze belofte was, net als dat Samsom ook geweten moet hebben de de btw-verhoging een gelopen race was. Wie wil samenwerken moet offers maken. Dat geldt niet alleen voor politici. Dat die dus moeten inschikken om tot een compromis te komen, zal iedereen begrijpen. Het is onverstandig om zulke concrete en harde beloftes te doen in campagnetijd. Het levert nauwelijks kiezers op, maar tegenstanders zullen je er nog lang aan blijven herinneren.