Protest in Pakistan tegen de anti-islamfilm. Foto: EPA

De voorzitter van het Europees Parlement heeft woensdag hard uitgehaald naar de geruchtmakende film waarin de profeet Mohammed wordt bespot. ,,Ik veroordeel niet alleen de inhoud, maar ook de verspreiders van de film’’, zei de Duitse sociaaldemocraat Martin Schulz in Brussel terwijl hij werd geflankeerd door bezoekende Arabische parlementariërs. ,,Deze film beledigt de gevoelens van veel mensen in de wereld’’.

Daar heeft hij een punt. De malle film, die in het Westen door vrijwel niemand serieus wordt genomen, is gemaakt met de opzet om moslims tot in het diepst van hun ziel te krenken. Mohammed is hen nog dierbaarder dan hun eigen moeder, zeggen ze zelf.

Dat moslims in de film een aantasting zien van hun religieuze identiteit, is dus nog wel te begrijpen, hoewel dat misschien nog te veel eer is voor deze amateuristische, hilarisch slechte rolprent. Het is moeilijker er begrip voor op te brengen dat hun tomeloze woede zich richt op westerse levens en bezittingen. Want vrijwel elke westerse wereldlijke of kerkelijke autoriteit heeft de film scherp veroordeeld en er zich van gedistantieerd.

Weigering

De boosheid wordt klaarblijkelijk niet alleen gewekt door de film, maar ook door de weigering van westerse landen de film te verbieden. Want op Schulz na verdedigden alle regeringsleiders in hun afwijzing van de film het recht op vrije meningsuiting op grond waarvan de film eenvoudigweg niet kan worden verboden.

Daar zit de woede van de betogende moslims. Het is niet zozeer de bewuste YouTube-trailer van nog geen veertien minuten, door vrijwel niemand bekeken, die de woede doet ontvlammen. Het is vooral de weigering van westerse landen om films, cartoons en boeken die beledigend zouden zijn voor de islam of Mohammed te verbieden.

In zijn persconferentie heeft Schulz niet expliciet genoemd dat het recht op vrije meningsuiting onaantastbaar is in het vrije Westen. Waar bijvoorbeeld de Amerikaanse en de Franse regering  uitdrukkelijk de film en de Mohammed-cartoons veroordeelden, maar tegelijkertijd een lans braken voor het recht op vrije meningsuiting, liet Schulz dat laatste achterwege.

Verknipt

Op Twitter zegt Schulz dat zijn verklaring op de persconferentie verknipt de wereld is ingekomen en dat is weggelaten dat hij ook het geweld door boze moslims heeft veroordeeld. Bij de protesten kwamen de afgelopen dagen al dertig mensen om het leven, onder wie de Amerikaanse ambassadeur Chris Stevens in Libië.

Schulz veroordeelt inderdaad dat geweld, maar daar draait het niet om. De kwestie is dat de voorzitter van het Europees Parlement de indruk wekt meer respect te hebben voor de lange tenen van de moslims dan dat hij pal staat voor het vrije woord.

Had Schulz zijn uitspraken ook gedaan als er geen intimiderende, gewelddadige protesten waren geweest? Springt Schulz in de bres voor andere gelovigen die zich ook beledigd voelen, maar die niet woest de straat op gaan, vlaggen verbranden en ambassades proberen plat te branden? De vragen stellen, is ze beantwoorden.

Kopschuw

Wat de betogers willen, is het Westen dermate onder druk te zetten dat critici kopschuw worden of - nog beter - dat kritiek op de islam strafbaar wordt. De vrijheid van meningsuiting moet op de helling.

Het zal niet de bedoeling van Schulz zijn geweest om de vrijheid van meningsuiting ter discussie te stellen. Kritiek uiten op een film die de profeet Mohammed bespot, is geen aanval op dat grondrecht. Maar door het er niet onverkort voor op te nemen, heeft hij de indruk gewekt dat onder druk van geweld en intimidatie het Westen ervoor gevoelig is aan het recht op vrije meningsuiting te morrelen. Krijgen we toch nog een beetje onze zin, zullen boze betogers denken.