Een Syrische jongen kijkt door het hek van een vluchtelingenkamp in de Turkse grensstad Yayladagi. Foto: Unicef

Deze week is de Algerijn Lahkdar Brahimi officieel aan de slag gegaan als de nieuwe gezant voor Syrië namens de VN en de Arabische Liga. Hem wacht de zware taak de strijdende partijen in Syrië ertoe te bewegen een eind te maken aan dit al ruim anderhalf jaar slepende, bloedige conflict. Recentelijk nog werden in Daraya driehonderd lichamen gevonden en veel van hen, ook kinderen, waren door het hoofd geschoten. De helft van de slachtoffers in Syrië - doden, gewonden, ontheemden - zijn kinderen en jongeren. 

De oorlog in Syrië is om tragische reden uniek. In weinig andere recente conflicten worden de rechten van kinderen zo stelselmatig geschonden. De kinderen van Daraya, Aleppo, Homs en Houla zijn geen onbedoelde slachtoffers, geen collateral damage om in militair jargon te spreken. Het is veel erger: kinderen zijn bewust doelwit van geweld. 

Voor zowel het regime-Assad als voor de oppositie. Beide partijen maken zich schuldig aan de zes ernstigste schendingen van kinderrechten in conflictsituaties, vastgelegd in de baanbrekende resolutie 1612 die in 2005 unaniem door dezelfde Veiligheidsraad werd aangenomen. Maar niemand is ter verantwoording geroepen voor deze gruwelijkheden. 

De lijst van ernstigste schendingen is zowel onvoorstelbaar als onaanvaardbaar: meer dan 1700 kinderen zijn tot nu toe gedood; schending 1. Soms op extreem brute wijze, getuige het bloedbad in Houla in mei 2012 waar de lichamen van kinderen zijn gevonden, hun handen achter de rug gebonden.

Het regeringsleger rekruteert kinderen van (zelfs) acht jaar en ook het Vrije Syrische Leger zet inmiddels kinderen in als strijders; schending 2. Scholen en ziekenhuizen zijn expliciet doelwit van aanvallen (schending 3) of worden gebruikt als militaire detentiecentra en uitkijkposten voor scherpschutters. Kinderen durven daardoor niet langer naar school te gaan. Verkrachting, ook van jonge kinderen (schending 4) is een beproefde tactiek om angst te zaaien. Het vernietigt levens en traumatiseert doelbewust. Kinderen zijn ontvoerd; schending 5. In april 2012 werden twintig kinderen in de leeftijd van acht tot dertien jaar uit Homs gebruikt als menselijk schild. Zij werden voor in militaire voertuigen geplaatst om aanslagen door anti-overheidsgroepen te voorkomen. En tenslotte, kinderen in Syrië wordt willens en wetens de toegang tot humanitaire hulp ontzegd; schending 6. 

Trauma’s

War Child biedt hulp aan kinderen en jongeren die het gelukt is de grens met Libanon over te steken en het geweld te ontvluchten. Onze programma’s bieden momenteel zo’n 770 kinderen een veilige omgeving, helpen ze hun ervaringen te verwerken en bieden ze onderwijs, zodat ze na de beëindiging van deze ontwrichtende oorlog de draad van hun leven weer op kunnen pakken. 

Ervaring in andere conflictgebieden leert ons dat het essentieel is om professionele aandacht te geven aan de trauma’s die kinderen hebben opgelopen. Gebeurt dit niet, dan is de volgende generatie gedoemd opnieuw slachtoffer te worden. Juist nu, terwijl het geweld voortraast, moeten we aan de toekomst denken. 

Maar War Child wil vooral ook actie nu. Van Nederland en van de internationale gemeenschap. Het waarborgen van mensenrechten is een kerndoel van ons Nederlandse buitenlandbeleid. Waarom kent dat beleid dan geen focus op de rechten van kinderen in conflictgebieden?

Wij adviseren de Nederlandse regering met klem om advies in te winnen bij de VN-Gezant voor Kinderen en Gewapend Conflict om dit belangrijke thema zo snel mogelijk te verankeren in haar buitenlands beleid. De perfecte gelegenheid om te laten zien dat kinderrechten ons ernst zijn, dient zich over een paar weken aan. Nederland organiseert dan de vierde bijeenkomst van de Werkgroep Sancties van de Friends of Syria, een collectief van een vijftigtal westerse en Arabische landen. 

Nederland kan een voortrekkersrol spelen door ervoor te pleiten dat kinderrechten in alle onderhandelingen en vredesplannen voor Syrië een centrale plaats moeten krijgen. 

Berechten

De daders van de gruwelijkheden tegen Syrische kinderen moeten ter verantwoording worden geroepen en worden berecht. De grootmachten van de Veiligheidsraad - die zich tot nog toe hoofdzakelijk onledig hebben gehouden met finger-pointing and name-calling, zoals Annan het noemde - mogen hierover niet langer twijfel laten bestaan. Maar ook voor Nederland en de Europese Unie is het de hoogste tijd om zich zonder compromissen uit te spreken tegen deze ernstige kinderrechtenschendingen. 

Op dit moment krijgen de troepen van Assad en van de oppositie het signaal dat zij straffeloos de toekomst van hun land letterlijk kunnen doodslaan. Dit is een tragedie voor de kinderen en voor hun families. Het is ook een recept voor een instabiel MiddenOosten op lange termijn, en niet in het minst een ondermijning van de geloofwaardigheid van de internationale rechtsorde.

Bernard Uyttendaele is directeur van War Child Holland