Julian Assange op het balkon van de ambassade van Ecuador. Foto EPA

Hij bevindt zich in de ambassade van Ecuador in London en hoopt naar Ecuador te kunnen gaan. Daar heeft hij politiek asiel gekregen. Zo hoopt Assange te ontkomen aan uitlevering naar Zweden. Dat land wil hem ondervragen naar aanleiding van aangiftes van verkrachting. De echte bedreiging voor Assange is het uitleveringsverzoek van de Verenigde Staten. Dat land wil hem berechten wegens het lekken.

Ideologisch

De daden van WikiLeaks hebben een behoorlijk ideologische basis. Assange en zijn medestanders willen laten zien wat regeringen werkelijk doen achter de façade van diplomatie. Ze vinden voorts dat de wereld transparant moet zijn - bevolkingen hebben er recht op dat ze weten wat er werkelijk gebeurt. Met name de Verenigde Staten voelen zich door de activiteiten van WikiLeaks in het hemd gezet, ten aanschouwen van de hele wereld.

Het is de regering veel waard om de daders te berechten. De wereld die heeft gezien hoe de Verenigde Staten te schande zijn gemaakt, zal moeten zien hoe diezelfde Verenigde Staten uiteindelijk altijd aan het langste eind trekken. Voor een deel is dat al gelukt. De militair die geheime documenten aan Assange doorspeelde, zit al twee jaar vast, onder een veroordeling van levenslang.

Onachtzaamheid

De onthullingen hebben een ander aspect: met betrekkelijk eenvoudige middelen kunnen de grootste geheimen openbaar worden. In politieke en in militaire kringen wordt met een zekere onachtzaamheid omgesprongen met geheime informatie en WikiLeaks heeft laten zien waartoe die onachtzaamheid kan leiden.

De onthullingen via WikiLeaks onderstrepen het gevaar van de informatiewereld die met behulp van computertechnieken is geschapen. Bijna alle landen hebben speciale diensten opgericht om onderzoek te doen naar mogelijke lekken en kwetsbare punten in de gegevens van overheden. Spionage heeft in de nieuwe informatiewereld een heel nieuwe betekenis gekregen. Sommigen menen dat cybercrime - misdaad gericht op het verkrijgen van informatie en/of het lamleggen van samenlevingen - de oorlogen van de toekomst bepaalt.

In dat perspectief hebben de activiteiten van Wikileaks een sympathiek doel; de wereld wakker schudden over wat regeringen doen en over de gevaren van de moderne technologische systemen als spil van de moderne samenlevingen.

Gevaarlijk

Toch is uiteindelijk het doel van WikiLeaks bijzonder gevaarlijk. Als alles openbaar wordt, krijgen we een onwerkbare en uiteindelijk onleefbare samenleving. Er ontstaat een dictatuur van openbaarheid die een onveiligheid bewerkt die erger is dan die met de geheimen van regeringen nu.

De kansen voor Assange zijn onzeker: redt Ecuador het om Assange veilig uit de ambassade in Londen te krijgen? En als dat lukt, hoe ver reikt de macht van de Amerikaanse CIA?

Het bijzonder strenge regime waarin de lekkende Amerikaanse soldaat nu al twee jaar verkeert, is er een aanwijzing voor dat de Verenigde Staten niet zullen rusten voordat Assange is uitgeschakeld. De vastberadenheid van de Verenigde Staten moet anderen afschrikken om ooit zoiets te doen.