Er wordt in Nederland veel geschreven over de motieven van aanhangers van de PVV om op Wilders te stemmen. Maar de stemmers zelf wordt zelden iets gevraagd. Met zijn boek Achter de PVV. Waarom burgers op Geert Wilders stemmen brengt Chris Aalberts daarin verandering.

Aalberts is publicist. Hij doceert politieke communicatie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Eerder verscheen onder de titel Veel gekwetter, weinig wol een boek van hem over de inzet van sociale media door burgers, politiek en overheid.

Ten behoeve van Achter de PVV sprak hij tussen 2006 en 2012 met 87 burgers die minimaal een keer op de PVV hebben gestemd. Er werden ook 43 PVV-aanhangers en linkse stemmers in groepsdiscussies ondervraagd.

Gematigder

Uit het onderzoek van Aalberts komt naar voren dat PVV-stemmers een stuk gematigder zijn dan Geert Wilders. De meesten praten bijvoorbeeld met afschuw over woorden als ‘kopvoddentaks’. Dat laat zien dat ze de uitspraken van Wilders helemaal niet zien als serieuze beleidsvoorstellen, maar als een signaal dat er problemen zijn die een oplossing vragen.

De islam is voor hen nauwelijks een issue. Verreweg de meesten twijfelen aan Wilders’ kritiek op de islam. Waar ze zich wel erg zorgen over maken is immigratie, integratie, hangjongeren en oude wijken: door PVV’ers samengevat in ‘de buitenlanders’.

PVV’ers streven naar het behoud van de Nederlandse cultuur en willen dat buitenlanders zich aanpassen. Ze willen geen onderscheid maken tussen groepen en vinden dat iedereen gelijk behandeld moet worden. En dat gebeurt nu niet.

Achterkamertjes

Een ander thema waarover grote zorgen leven bij PVV-stemmers is ‘de politiek’. Die vinden ze onduidelijk, vaag en niet transparant. Ze weten veel te vertellen over achterkamertjes waar beslissingen worden bekokstoofd, fouten die worden verdoezeld, wachtgeldregelingen en bijbaantjes van politici die hen veel geld opleveren.

Ook hebben ze veel voorbeelden paraat van de politiek die niet naar de burger luistert. Ze willen dat de politieke praktijk in Nederland verandert, maar ze komen nauwelijks met suggesties hoe het beter kan. Het moet volgens hen ‘anders’.

Een derde belangrijk punt voor PVV’ers zijn normen en waarden. Ze hebben klachten over de uitwassen van individualisering, variërend van asociaal gedrag op straat tot het ‘dumpen’ van jonge kinderen bij de kinderopvang.

Harde straffen

Bij publieke instellingen gaat het om de kwaliteit van zorg en veiligheid, variërend van directeuren die te veel verdienen tot verschraling van allerlei voorzieningen in hun eigen omgeving. Ze presenteren hiervoor één oplossing: regels moeten gehandhaafd worden en criminaliteit moet met harde hand worden bestreden. Ze zijn massaal voor hardere straffen.

Het onderzoek stopte ongeveer toen het kabinet viel. Dus hoe ze denken over de euro staat niet in het boek. ,,Wat je wel kunt zien is dat burgers sowieso al heel erg veel kritiek hadden op de politiek en dat Europa daar heel makkelijk bij wordt gehaald, maar niet heel erg dominant is”, aldus Aalberts in een radio-interview.