Politie bewaakt het klooster waar Michelle Martin mogelijk haar intrek zal nemen. Foto: ANP

Als we denken aan een belerend vingertje, dan kunnen we zeggen dat de Europese Unie op dit punt veel heeft geleerd van Nederland. Er spreekt enige morele hoogmoedigheid uit de wijze waarop de Hoge Vertegenwoordiger deze afkeuringen laat formuleren.

In de Europese Unie weten we het zeker: de doodstraf is van vroegere tijden, is wreed en is in strijd met de menselijke waardigheid. Het lost ook niets op: families en nabestaanden van vermoorde mensen krijgen er hun geliefde niet mee terug.

Japan

In het geval van executies in de Verenigde Staten volstaat de Europese Unie met deze veroordelingen. Maar toen begin augustus in Japan twee veroordeelden ter dood werden gebracht, bleek uit het persbericht van Ashton, dat de Europese Unie juist had gedacht dat Japan ‘op de goede weg’ was.

Twee jaar lang had er geen executie meer plaats gevonden. Japan en de Europese Unie waren samen aan het nadenken over een wereld zonder doodstraf. Maar sinds het voorjaar heeft Japan een einde gemaakt aan dit zogenaamde ‘moratorium’.

Ashton voert hiermee op politiek correcte wijze uit, wat een meerderheid in de Europese politiek van haar verwacht, gesteund door eigenlijk alle lidstaten. In de Europese Unie behoor je tegen de doodstraf te zijn. En zoals dat in een hoogontwikkelde, democratisch bestuurde organisatie gaat: je vindt ook dat jouw standpunt het waard is om van ‘universele waarde’ verklaard te worden.

Michelle Martin

Dat doet de vraag rijzen wat we in ons deel van de wereld vinden van de menselijke waardigheid voor criminelen, die hoogst ernstige misdrijven hebben begaan. Ook die vraag kwam de afgelopen weken levensgroot op tafel. Bij onze zuiderburen wordt overwogen Michelle Martin, de voormalige echtgenote van Marc Dutroux, onder strenge voorwaarden vrij te laten. De reacties daarop zijn leerzaam.

Veel eerder in mijn journalistieke bestaan was ik genoodzaakt verslag te doen van de politieke onrust die ontstond, toen begin jaren tachtig van de vorige eeuw voormalig premier Van Agt een tweede poging deed, de toen nog niet overleden Twee van Breda (eerder waren er vier en drie) op vrije voeten te stellen. Geheel overeenkomstig de regels van rechtsstaat en democratie.

Daar bleek ‘de stem des volks’ toch heel anders over te denken. En precies dezelfde sentimenten komen nu in België boven bij de dreigende vrijlating van Martin.

Wraakgevoelens

Uit dergelijke sentimenten blijkt dat gevoelens van wraak ten opzichte van zware criminelen meestal zwaarder wegen dan het politiek correcte standpunt om tegen de doodstraf te zijn. Wat is levenslange gevangenisstraf anders dan doodstraf, wanneer we niet bereid zijn ooit andere vormen van straf te overwegen, dan het uitzichtloos zuchten in een cel? De bekende strafpleiter Willem Anker uit Leeuwarden kan daarover heel wat argumenten formuleren.

Niemand moet onderschatten hoe zwaar het nog zal zijn als een, door seksuele afwijkingen geobsedeerde vrouw als Michelle Martin, haar dagen zal moeten slijten in een klooster. Maar dat is niet het belangrijkste. Als wij in de Europese Unie staan voor ons verzet tegen de doodstraf, dan zullen we moeten accepteren, dat de regels van de rechtsstaat ook en juist in dit soort zaken correct worden toegepast.