De laatste jaren schuift de uitleg van de scheiding van kerk en staat op naar een bredere interpretatie. Foto: ANP

Ambtenaren hebben het telefonisch meegedeeld aan kosters en beheerders van de kerken die al vele jaren dienst deden als stembureau. Het was een politiek besluit, werd hun gezegd. De burgemeester is van mening dat de scheiding van kerk en staat niet toestaat dat religieuze gebouwen dienst doen als stembureau. Of er in het verleden klachten zijn geweest van burgers die niet wilden dat ze in een kerk hun stem konden uitbrengen, is niet duidelijk.

Terecht is de maatregel in kerkelijk Den Haag betiteld als ‘doorgeslagen secularisme’. Welk probleem wil Van Aartsen oplossen met zijn maatregel? Vindt er in de kerken beïnvloeding plaats van kiezers? Worden mensen lastiggevallen door kerkleden die hen willen bekeren?

Daarnaast is het beroep op de scheiding van kerk en staat uiterst inconsequent. Bij de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning wordt er door de wereldlijke gemeente juist een beroep gedaan op kerken en diaconieën.

Extreem secularisme

Het besluit van de burgemeester van Den Haag kan niet anders worden gezien als symboolpolitiek, onderdeel van een trend die al langer gaande is in Nederland. Steeds meer partijen propageren extreem secularisme.

Dat uit zich in een reeks van wetten, voorstellen en proefballonnen zoals het boerkaverbod, het verbod op ritueel slachten, het afschaffen van de vrijheid van het onderwijs, het schrappen van het verbod op smalende Godslastering, een minarettenverbod, het verbieden van het dragen van kruisjes en andere seculiere maatregelen die een hoog symboolgehalte hebben.

De scheiding van kerk en staat in Nederland is zeer concreet en in vergelijking met andere landen, bijvoorbeeld Frankrijk, beperkt. Maar in vergelijking met Duitsland is zij minder beperkt.

Scheiding

De Nederlandse scheiding tussen kerk en staat behelst simpelweg dat de staat zich niet bemoeit met de gang van zaken in de kerk en dat de kerk geen directe invloed heeft in het landsbestuur. Dat is een heel gezond principe. De laatste jaren schuift de uitleg van de scheiding van kerk en staat echter op naar een bredere interpretatie.

Die verschuiving heeft mede te maken met de komst van moslims naar Nederland. In een poging te voorkomen dat de islamitische invloed op het landsbestuur toeneemt, vluchten partijen als de PVV onder het mom van de scheiding tussen kerk en staat in maatregelen die de godsdienstvrijheid beperken.

Alleen op deze wijze kunnen effectieve maatregelen worden genomen tegen het vermeende islamitische gevaar. Dat deze ook christenen raken, wordt op de koop toe genomen.

Minderheden

Nederland is gedurende de geschiedenis altijd een land van minderheden geweest. Pogingen van dominante groepen om als denkpolitie hun wereldbeeld op te dringen aan de rest van de samenleving zijn tot nog toe nooit erg succesvol geweest.

Nu echter in politiek Den Haag een meerderheid van extreme secularisten aan het opstaan is, moet worden gevreesd dat aan deze traditie een eind komt. Zeer ten nadele van gelovigen en hun instellingen en dus van de samenleving.