Het goede leven
dinsdag 24 juli 10:15
Waar in de meeste Europese landen het aantal doden door particulier wapenbezit jaarlijks uiteenloopt van dertig tot tweehonderd, is dat in de Verenigde Staten bijna tienduizend. Er is dan ook een duidelijk verband tussen het recht van Amerikaanse burgers om wapens te dragen en de vele doden die daardoor te betreuren zijn.

Mogelijk dat Obama als progressief Democraat het wapenbezit aan banden zou willen leggen, maar hij onderneemt er nauwelijks een poging toe. Dat zou namelijk het einde van zijn politieke loopbaan betekenen. Foto: EPA
Toch zal niet getornd worden aan de wetgeving rond het wapenbezit. Ook niet na het jongste opzienbarende schietincident.
De stad Aurora in de Amerikaanse staat Colorado is al dagen gedompeld in rouw nadat een 24-jarige schutter vrijdag tijdens een Batmanfilm dood en verderf zaaide. James Holmes schoot twaalf mensen dood, onder wie een zesjarig meisje. Bijna zestig mensen raakten gewond.
Amerikaanse burgers hebben bijna 100 miljoen wapens in handen. Het is de hoogste concentratie van wapenbezit in de wereld. De kans dat een zelfstandige krankzinnige zich gewapend in het openbare leven mengt, is dus groter dan in andere westerse landen.
Thema
Toch is het wapenbezit nauwelijks een thema van betekenis in de campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen die over vier maanden plaatsvinden. De zittende Democratische president Barack Obama strijdt om het behoud van zijn post tegen de Republikeinse uitdager Mitt Romney.
Van Romney hoeft een verregaande beperking van het bezit en dragen van vuurwapens niet verwacht te worden. Eerder dit jaar waarschuwde hij in een toespraak tot de wapenlobby van de National Rifle Association tegen een tweede ambtstermijn voor Obama. Die zou dan namelijk het Hooggerechtshof aan zijn zijde proberen te krijgen door een gepensioneerde conservatief te vervangen door een hervormer en het wapenbezit verder te verminderen.
Voor veel Amerikaanse burgers is het bezit van vuurwapens een essentieel burgerrecht. Zij beroepen zich op het ‘Tweede Amendement’ in de grondwet. Daarin hebben de grondleggers van de VS in 1791 het recht op wapenbezit voor individuen verankerd.
Politieke zelfmoord
Mogelijk dat Obama als progressief Democraat het wapenbezit aan banden zou willen leggen, zoals Romney waarschuwt, maar hij onderneemt er nauwelijks een poging toe. Ook een ernstig incident als van vrijdag maakt zijn terughoudendheid om de bestaande wetgeving aan te passen niet kleiner.
Dat zou namelijk het einde van zijn politieke loopbaan betekenen. In een land waarin wapenbezit als een onaantastbaar recht wordt beschouwd, betekent dat politieke zelfmoord.
Romney zou, gesteund door de machtige wapenlobby, gehakt van hem maken. Hij zou Obama neerzetten als een linkse socialist die de burgers hun wapens wil ontfutselen. Obama, die door rechtse Republikeinen wordt neergezet als een geheime moslim en Amerika wil veranderen in een Europese socialistische verzorgingsstaat, zou zijn herverkiezing dan kunnen vergeten.
Obama zal zijn herverkiezing niet riskeren door voor strengere wapenwetten te pleiten. Uit electorale overwegingen valt dat nog te begrijpen. Waar moeilijker begrip voor valt op te brengen is de belofte zaterdag van Obama aan de bewoners van Aurora dat er gerechtigheid zal plaatsvinden. Een dergelijke belofte klinkt in Europese oren nogal betekenisloos als er geen politieke consequenties aan worden verbonden.