Voor inwoners van het rijke Westen zal de stijging van de voedselprijzen hooguit vervelend zijn voor de portemonnee. Elders in de wereld kan zij desastreus uitpakken. Foto: ANP

De stijging heeft niet alleen gevolgen voor de wereldwijde brood en andere meelkostprijzen, maar ook voor producten waaraan je in eerste instantie niet zou denken. Zetmeel wordt tegenwoordig in zeer veel producten gebruikt, tot aan plakjes gesneden kipfilet, hamburgers en tandpasta toe.

De gestegen voedselprijzen zijn vooral een gevolg van speculatie in de termijnhandel. In het midden van de Verenigde Staten, het grootste maïsteeltgebied ter wereld, is het extreem droog. Ook Oekraïne, die andere graanschuur van de wereld, heeft last van droogte.

In Rusland zorgt juist hevige neerslag voor problemen met de infrastructuur, waardoor de geoogste granen nauwelijks voor uitvoer in aanmerking komen. De oogstverwachtingen worden door de aanhoudende problemen continu naar beneden bijgesteld, waardoor de wereldvoorraden dalen en de prijzen stijgen.

Extra vraag

De druk op de voedselprijzen wordt vergroot door een aantal ontwikkelingen. Ten eerste is er de stijgende vraag. Jaarlijks moet de oogst 40 miljoen ton extra opleveren om de toenemende vleesconsumptie in China en India bij te kunnen houden. Een kilo kip vergt 3 kilo graan, een kilo biefstuk zelfs 5 kilo.

Normaal gesproken lukt het alle boeren wereldwijd de productie jaarlijks voldoende te verhogen. Maar dit jaar wordt dat moeilijk, omdat alleen al de VS 48 miljoen ton minder van het land zal halen.

Verder speelt ook de keuze van de Verenigde Staten om in te zetten op de productie van bio-ethanol een rol. Het areaal maïs dat hiervoor bestemd is, behelst al een derde van de totale productie. De Amerikaanse regering heeft de laatste jaren met zeer veel succes ingezet op de reductie van CO2, maar dit is ten koste gegaan van de voedselproductie. Ook andere landen volgen deze koers.

Voor ons, inwoners van het rijke Westen, zal de stijging van de voedselprijzen hooguit vervelend zijn voor de portemonnee. Voor mensen in andere, minder bevoorrechte delen van de wereld, kan zij desastreus uitpakken. In de Derde Wereld hebben 140 miljoen mensen nu al honger. Dat zal alleen maar erger worden.

Explosieve situaties 

Maar ook in dichterbij gelegen streken zoals het Midden-Oosten kunnen stijgende voedselprijzen leiden tot explosieve situaties. Een belangrijk motief om de dictators in de Arabisch sprekende landen te verjagen was de steeds stijgende broodprijs.

Een verdere prijstoename kan opnieuw makkelijk leiden tot geweld in de straten. Niet voor niets is een opkomend land als China in de Afrikaanse regio naarstig op zoek naar land om mede de aanvoer van voedsel veilig te stellen.

Daarnaast worden ook veel grondstoffen steeds duurder waardoor de kosten van levensonderhoud nog meer toenemen. Zo neemt de zinkvoorraad in de wereld snel af, net als selenium en koper.

Deze grondstoffen zijn niet alleen nodig voor de productie van ontelbare producten, maar ze zijn ook onmisbaar om de lichamen van mensen gezond te houden. Misschien dat de wereldleiders door de prijsstijgingen met de neus op de feiten worden gedrukt en zich bekeren tot betere, duurzamere en zekerder productiemethoden.