Ondanks initiatieven van betrokkenen om de wet te handhaven, blijkt dat jongeren zonder moeite aan bier kunnen komen. Foto: ANP

Dit gedrag van ouders is kenmerkend voor de moeilijkheden die te verwachten zijn bij invoering van de wet die regelt dat verkoop van alcohol aan kinderen die nog geen achttien zijn, verboden is: verkoop is één ding, consumptie is iets heel anders.

De wet die op de valreep van het reces is aangenomen is het resultaat van toenemende zorgen over alcoholge- en misbruik door jongeren. Het fenomeen comazuipen, waarbij jongeren in korte tijd zo veel drinken dat ze bewusteloos raken, heeft de ernst van het probleem duidelijk gemaakt.

Politici die tot voor kort gekant waren tegen betutteling, als restant van de gedachte: alles moet kunnen, zijn definitief om. De ChristenUnie heeft nu de steun gekregen van een ruime meerderheid in de Kamer en ziet nu tot haar genoegen dat de wet er is.

Handhaving

Maar nu beginnen de problemen: handhaving. De indieners van het wetsvoorstel zijn zich ervan bewust dat de werking van de wet wordt bepaald door de mate van controle. Daarom regelt de wet dat gemeenten verplicht zijn tot controle. De huidige wetgeving regelt dat aan kinderen beneden de zestien geen licht alcoholische draken verkocht mogen worden.

Ondanks initiatieven van betrokkenen om de wet te handhaven, blijkt dat jongeren zonder moeite aan bier kunnen komen. De omstandigheden in de supermarkten, bijvoorbeeld de aanwezigheid van jonge caissières die geen nee durven te verkopen, maken het betrekkelijk gemakkelijk voor jongeren om toch aan hun bier te komen.

Een oplossing is om verkoop van alcoholhoudende dranken in de supermarkt te verbieden. Maar dat stuit op groot verzet van de branche en de politiek is daar tot nu toe gevoelig voor.

Controle

Een andere omstandigheid waar moet blijken of de wet werkt, is die van de bars en andere uitgaanscentra. De controle in deze gelegenheden is lastig: hoeveel mensen moeten door de gemeente worden ingeschakeld om de uitgaanscentra te controleren?

De wet is een uiting van grote bezorgdheid over jongeren die door alcohol zichzelf schade toe brengen. Maar de uitwerking van die zorg, de nieuwe wet, is slechts een poging om te voorkomen dat jongeren (leren) drinken. Daarom is het te hopen dat de wet het begin is van een nieuwe gewoonte die breed door de bevolking wordt gedragen, ouders voorop: geen alcohol aan kinderen benden de achttien. Nog beter: beneden de 21 jaar.

Alcohol is een maatschappelijk geaccepteerd genotsmiddel, waarvan de gevaren systematisch worden onderschat. De commercie heeft veel ruimte - via reclame - om de geneugten onder de aandacht te brengen. Alle inzichten betreffende effectieve beïnvloeding door reclame worden ingezet om de omzet van de fabrikanten te verhogen. De effecten daarvan zijn groot; nieuwe licht alcoholhoudende producten worden in een kort tijdsbestek in de markt gepompt.

De nieuwe wet is slechts een bescheiden instrument om het kwaad te bestrijden. De echte bestrijding begint elders: in het gezin.