In de eerste ronde van de verkiezingen kregen Mohammed Mursi en Ahmed Shafiq kregen de meeste stemmen van de twaalf kandidaten. Foto: EPA

Dat lijkt toch niet de bedoeling te zijn geweest van de voorvechters van vrijheid en democratie die begin vorig jaar in opstand kwamen en dictator Hosni Mubarak verdreven.

In de eerste ronde van de verkiezingen vorige week kregen Mohammed Mursi van de Moslim Broederschap en Ahmed Shafiq, de laatste premier van de in februari vorig jaar afgezette Mubarak, de meeste stemmen van de twaalf kandidaten. In de tweede ronde half juni nemen ze het tegen elkaar op. Beide vertegenwoordigen een radicale vleugel in het politieke spectrum.

Gezien de uitslag van de eerste ronde lopen de meeste Egyptenaren niet warm voor een van beide kandidaten. Niet meer dan 46 procent van de Egyptenaren deed moeite om naar de stembus te komen en Mursi en Shafiq kregen allebei ongeveer een kwart van alle stemmen.

Merendeel

Wie er ook de nieuwe president wordt, Mursi of Shafiq, de verdeeldheid zal blijven omdat geen van beide het merendeel van de Egyptenaren aanspreekt. Veel kiezers voelen zich gemangeld  tussen de religieuze ultra-orthodoxie van de Moslim Broederschap en het contrarevolutionaire secularisme van het oude regime.

De verkiezingsuitslag wijst er op dat de polarisatie in Egypte toeneemt. Voor het gematigde politieke midden is geen plaats.

Degenen die op Shafiq stemmen, worden vooral gedreven door angst voor het alternatief. De minderheden, waaronder de christelijke Kopten, menen dat hun veiligheid alleen is  gewaarborgd onder een seculiere en sterke president. Ook voorstanders van recht en orde gaven hun stem aan Shafiq uit vrees dat onder de Moslim Broederschap de chaos en instabiliteit toeneemt.

Zij hebben ook weinig vertrouwen in de democratische gezindheid van de Moslimbroeders gezien het falen van het door hen overheerste parlement en de manier waarop zij de commissie die de nieuwe grondwet moet opstellen naar hun hand zetten.

Eénpartijstaat

Als de Moslim Broederschap behalve het parlement en de grondwetcommissie ook het presidentsschap in de wacht sleept, is de overgang naar een éénpartijstaat inclusief islamitische wetgeving snel gemaakt.

Orthodoxe moslims zullen in de verkiezing van Shafiq het bewijs zien dat het oude regime nog steeds niet is verslagen. Om daarmee definitief af te rekenen, zal Egypte dan mogelijk massademonstraties tegemoet kunnen zien, met alle wanorde en geweld tot gevolg. Shafiq heeft al aangekondigd nieuwe protesten hard te zullen neerslaan. Ironisch genoeg neemt dan ook door de verkiezing van ‘law-and-order’-kandidaat Shafiq de instabiliteit toe.

In Egypte strijden twee totaal verschillende visies op de inrichting van de samenleving om de macht. Beide visies vertegenwoordigen delen van de Egyptische samenleving die diametraal tegenover elkaar staan. De ene wil het oude regime in een nieuw jasje voortzetten en de ander wil de politieke islam aan de macht brengen.

Geen van beide lijkt in staat de verschillen in de samenleving te overbruggen. Het enige wat islamisten en oudgedienden gemeen hebben is dat ze niet bekend staan om hun liefde voor de democratie. Van de zo hoopvol begonnen Arabische Lente rest in Egypte helaas weinig.