President Barack Obama (l) begroet de kleinzoon van presidentskandidaat Mitt Romney (m) na het debat begin deze week tussen beide presidentskandidaten. Foto: EPA

Intussen is de wereld veranderd. In het derde debat, maandagnacht, tussen de Amerikaanse presidentskandidaten Obama en Romney, ging het in geheel niet over Europa. Daar hoeven we niet van te schrikken. Het gaat al vele jaren op politiek niveau in de Verenigde Staten niet over Europa en al zeker niet over de Europese Unie.

George Bush ging aan het begin van zijn periode van acht jaar als president van de Verenigde Staten één keer bij de Europese Raad op kennismaking en later bracht hij nog een bezoek in Brussel. Barack Obama liet de Europese Unie de afgelopen vier jaar bijna helemaal links liggen.

Soevereiniteit

Bezien vanuit Nederlands perspectief kun je daar het volgende van zeggen. Vaak denken we dat de nationale soevereiniteit van ons land nog recht overeind staat. Ook leunt vanouds de Nederlandse economie sterk op die van de Verenigde Staten. Vandaar ook dat we altijd grote belangstelling tonen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Het maakte lange tijd wat uit, wie tot Amerikaanse president zou worden gekozen.

Maar de Nederlandse economie is sterk verweven geraakt met die van de Europese Unie. En dat betekent dat dit Nederlandse perspectief niet meer van deze tijd is.

Want ondanks de eurocrisis en de economische malaise, is de Europese economie op dit moment in ieder geval de grootste van de wereld en waarschijnlijk ook de sterkste. Daardoor zijn ook de economische betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van buitengewoon groot belang.

Handelsrelaties

Op dat vlak valt er voor beide partijen weinig te wensen. De handelsrelaties zijn intensief. Van alle internationale economische betrekkingen in de wereld, zijn die tussen deze beide partijen verreweg het grootste.

Maar omdat de beide markten zich vrij kunnen ontwikkelen, zorgt dit voor maar weinig politieke spanningen. En daarom is het helemaal niet erg dat twee kandidaten voor het Amerikaanse presidentschap zich in hun onderlinge debatten nauwelijks druk maken over Europa.

Terughoudend

Dat betekent niet dat het allemaal koek en ei is. Terwijl de Amerikanen zich tegen groeiende weerstanden in eigen land in, nog steeds opstellen als (militaire) politieagent in de wereld, zijn de Europeanen veel terughoudender met internationale inzet van militairen. Daardoor zijn Amerikanen ook geneigd wat neer te kijken op Europa. Zo rijk, en zo weinig over hebben voor de vrede in de wereld?

Maar daar heeft de Europese Unie wel een antwoord op. Als je kijkt naar de bestrijding van de armoede in de wereld en naar het vormgeven van duurzame antwoorden op de vraag naar schone energie, minder uitstoot van broeikasgassen en een groene economie, dan is de bijdrage van de Verenigde Staten weer veel lager dan die vanuit Europa. Daardoor is er toch een soort evenwicht ten aanzien van de internationale inspanningen.

Als Europeaan kun je zelfs een beetje trots zijn. De Europese Unie heeft een soort van soft power ontwikkelt, waardoor meer en meer internationale vraagstukken beter langs vreedzame weg kunnen worden benaderd, dan langs de klassieke weg van militaire middelen. Daarmee worden zowel op het eigen continent als elders in de wereld successen geboekt. Het toekennen van de Nobelprijs voor de Vrede is in dat opzicht niet geheel onverdiend.