Socialisten en liberalen lijken elkaar erg mee te vallen. Paars ligt dus in het verschiet. Foto: ANP Robin Utrecht

Zo blijkt Rutte best met ‘socialisten’ te kunnen onderhandelen, de ‘gure rechtse wind van de VVD’ blijkt een stuk minder guur en relevant ná verkiezingstijd. Zo lijken VVD en PvdA er prima samen uit te kunnen komen en dus lijkt een Paars kabinet, minus D66, aanstaande.

Maar niet getreurd. Een Paars kabinet zou de ultieme kans zijn de relevantie van de christelijke politiek aan te tonen.

Buiten de partij

Ik hoor bij de categorie mensen die vindt dat de afname van populariteit van christelijke politiek niet zo veel te maken heeft met interne partijpolitieke problemen. Afnemende populariteit is niet het probleem van interne partijprocessen of problematische incidenten. Het probleem zit buiten de partij, in de veranderende maatschappij.

Deze veranderende maatschappij wordt gekenmerkt door het doorgaande proces van secularisatie en ontzuiling. Het is een gegeven dat het totaal aantal kerkgangers absoluut en relatief nog steeds daalt.

Ook de waardenpatronen in de Nederlandse samenleving veranderen daarin mee: jongeren geloven minder in het algemeen belang dan de voorgaande generaties. Veel sterker dan ouderen, zijn jongeren ‘op zichzelf gericht’, zo vermeldt het Motivaction onderzoek De Grenzeloze Generatie.

Dalende opkomst

Vervolgens hebben we te maken met een verandering in de manier waarop burgers betrokken zijn bij de maatschappij. Het opkomstpercentage bij de verkiezingen daalt sinds de jaren ’60 gestaag. Het aantal lidmaatschappen van maatschappelijke organisaties eveneens.

Tegelijkertijd zien we dat vrijwilligerswerk in Nederland ongeveer gelijk blijft. Leeftijd blijkt een belangrijkere factor in het verklaren van giften en filantropie dan een conservatief waarden- en normenpatroon (hoewel religieuzen duidelijk meer geven dan niet-gelovigen).

Als ik de feiten op een rijtje zet, lijkt mij in ieder geval de conclusie gerechtvaardigd dat burgers in de 21e eeuw geen blanco cheques meer schrijven. Men krijgt geen steun bij voorbaat, niet uit gewoonte of door religie. Nee, mensen willen alleen geld geven als dat bewijsbaar goed terecht komt.

Participatie

Ook de toenemende druk op publieke organisaties is hierdoor te verklaren. Geoormerkte geldstromen, prestatie-eisen en verantwoording moeten zorgen voor vertrouwen, zodat de gever weet dat participatie en investering in deze organisatie terecht is.

Juist daarom ligt er nu een gigantische kans voor het grijpen voor de christelijke politiek. Straks vallen links en rechts daadwerkelijk in elkaars armen en wordt de verloving tussen Links en Rechts beklonken in een Paars huwelijk.

Bewijs

Dan, tegen de achtergrond van seculier beleid, moet het christelijke alternatief zich kunnen bewijzen. Het ultieme moment voor christelijke politici om de relevantie van christelijke politiek voor het voetlicht te brengen. En het moment om te bewijzen dat het principe van ‘sparen voor lenen’ bij particulieren, bij studenten en bij bedrijven de enige mogelijkheid is voor gedegen en beheersbare groei.

Maar ook zeker de gelegenheid om aan te tonen waarom het onderwijs bescherming verdient tegen allerlei staatsaangelegenheden. Dat moet het moment zijn waarop de waarde van het maatschappelijk middenveld wordt aangetoond.

Deze samenleving wil bewijs zien, ook bewijs voor het nut van politiek. Of deze politiek nu gekleurd wordt door socialistische, liberale, groene of christelijke achtergrond. Het moment om dit bewijs te leveren, breekt aan als over deze samenleving seculier beleid wordt uitgerold.

Maarten van Ooijen is landelijk voorzitter van PerspectieF, ChristenUnie-jongeren.