Judith Sargentini heeft de kans gemist om overeenkomstig de door haar beleden principes in eigen vlees te snijden. Foto: ANP

Judith Sargentini heeft mogelijk twee gezichten. Het eerste gezicht is dit schimmige. Ze had zaterdag op de partijraad van GroenLinks moeten opstaan. Voor haar zijn openheid en transparantie namelijk in theorie van grote waarde in de politiek. En dus zou ze haar partijgenoten het bijbehorende verhaal hebben verteld over haar rol bij het wegsturen van Jolande Sap.

Voor het karretje spannen

Misschien trekt u uw schouders nu op. Maar laat ik u dan nog een verhaal over Judith Sargentini vertellen. Het verhaal, waarom het zo kwalijk is, dat ze dat zaterdag niet heeft gedaan. In september kreeg ik via de journalistenvakbond NVJ (Nederlandse Vereniging van Journalisten) een bijlage bij het reguliere vakblad Villamedia thuis gestuurd. De bijlage heet De Vrije Pers en dat klonk vertrouwenwekkend.

Maar al snel trok ik mijn wenkbrauwen op. Want De Vrije Pers bleek een co-productie. Hooggeachte collega’s als Margo Smit, docent journalistiek aan de Universiteit van Groningen en directeur van de Nederlands-Vlaamse Vereniging van Onderzoeksjournalisten en de gelauwerde freelancer Bruno de Winter bleken zich voor het politieke karretje van GroenLinks te hebben laten spannen. Ze figureren min of meer prominent in De Vrije Pers, een productie van de Groene fractie in het Europees Parlement en van de Nederlandse en Vlaamse leden ervan.

Waarheid

In september bleef dit onderwerp nog niet bij mij op de zeef liggen van thema’s waarover ik zou willen schrijven. Ik had al wel een naar gevoel in mijn journalistieke onderbuik over deze publicatie.

Ik ben oud genoeg om me nog te herinneren dat ik ooit jarenlang op de perstribune van de Tweede Kamer collega’s van het communistische dagblad De Waarheid tegenkwam. Die verdedigden onverbloemd hun lidmaatschap van de partij CPN en schreven wat Marcus Bakker en de zijnen hen in die tijd opdroegen.

De Vrije Pers had dus voor mij al een luchtje. Maar dinsdagmorgen werd prominent een grote bijeenkomst aangekondigd in het Europees Parlement, waarin Judith Sargentini en Margo Smit een exemplaar ervan overhandigden aan Neelie Kroes, lid van de Europese Commissie en belast met regelgeving ter versterking van de vrije pers in de Europese Unie.

Die moet onder meer die verderfelijke Mediawet van de Hongaarse conservatieve premier en anti-communist Victor Orban zien te onthoofden. In de, in De Vrije Pers onder woorden gebrachte, visie van Judith Sargentini dan.

Eigen vlees

Laat ik eerlijk zijn. In De Vrije Pers staat niet alleen onzin. Het pleidooi voor openbaarheid van bestuur, voor meer journalistieke aandacht voor de wijze waarop ieder jaar miljarden aan Europese subsidies worden besteed en voor grensoverschrijdende onderzoeksprojecten spreken me inhoudelijk zeer aan.

Het is hard nodig en er gebeurt nog te weinig aan. De openbaarheid in de Europese politiek en de ondersteuning ervan door de zogenaamde ‘Euro-WOB’ (Europese Wet openbaarheid van bestuur) is overigens niet slecht, als je dat vergelijkt met de situatie in Nederland.

Maar Judith Sargentini is in de afgelopen week het levende bewijs geworden van de onwenselijkheid dat de politiek zich al te nadrukkelijk met dit soort zaken bemoeit. Ze heeft de kans gemist om overeenkomstig de door haar beleden principes in eigen vlees te snijden. De conclusie is dat de vrije pers het zonder GroenLinks kan en wil.