Toen horden Facebookers, belust op een verzetje, optrokken naar Haren wisten gemeentebestuur en politie niet waar ze het moesten zoeken. Foto ANP

Het overzicht verdween, de afhankelijkheid kwam. Toen horden Facebookers, belust op een verzetje, optrokken naar Haren wisten gemeentebestuur en politie niet waar ze het moesten zoeken. Van de tevoren bedachte scenario’s klopte geen hout. Burgemeester, wethouders, politiechefs hadden zich op een andere planeet voorbereid op de dingen die gingen komen.

Doodziek

Haren is exemplarisch. Steeds zie je hetzelfde. Tot op de hoogste niveaus. Toen twee jaar geleden, mede dankzij internet, de Arabische Lente uitbrak, keken ze in Washington en Europa alsof ze het in Keulen hoorden donderen. Diplomaten, inlichtingendiensten en spionnen in alle en maten. Toch had niemand gemerkt dat veel Arabieren doodziek waren van hun mede door het Westen in het zadel gehouden tirannen.

Democratieën staan steeds in het teken van de eerstvolgende verkiezingen. In onze onoverzichtelijke mondiale samenleving leidt dat gemakkelijk tot populistisch kortetermijn-beleid en het negeren van signalen die niet in de kraam te pas komen.

Jarenlang hield het Westen de economie kunstmatig aan de praat en de kiezers tevreden door schulden op schulden te stapelen. Nooit over willen nadenken dat dit niet eindeloos kon voortduren. De financiële crisis in 2007 kwam als een totale verrassing.

Geldpersen

Om uit het economische moeras te krabbelen kiest men in Brussel, Tokio en Washington voor de gemakkelijkste weg: het volop laten draaien van de geldpersen. Geen ondernemer of burger die er (tijdelijk) beter van wordt. Het extra geld blijft hangen bij de banken, die er hun waardeloos geworden beleggingsproducten mee dumpen.

Al decennia lang stijgt de gemiddelde levensduur. Pas vorig jaar leken de pensioenbobo’s te beseffen dat dit een aanslag betekent op hun vermogenspositie. Bovendien krijgen ze de rekening gepresenteerd van riskante beleggingen en van de lage rente. Een fikse verhoging van de premies en een drastische verlaging van de pensioenen zijn onontkoombaar.

Kort na de plunderingen in Haren klopte in Den Haag gelukkig sinterklaas aan. Om de impopulaire maatregelen te verzachten, mogen de pensioenfondsen bij hun berekeningen voortaan uitgaan van een veel hogere rente dan de huidige (lage) marktrente. Geen sterveling weet of de rente inderdaad structureel zal stijgen. De wens als vader van de gedachte. Na ons de zondvloed.

Neonazi's

In Europa zetten niet de regeringsleiders maar de financiële markten de toon. Madrid en Athene zijn intussen Haren in de duizendste macht. In Griekenland dreunen neonazi’s dagelijks door de straten. Iedereen kijkt – net als in de dertiger jaren – de andere kant uit.

Handenwringend spreekt Obama de Verenigde Naties toe. De Amerikaanse regering moet niets hebben van het kwetsende filmpje dat leidde tot een golf van antiamerikanisme in moslimslanden. Maar wat te doen? Anderen op de ziel trappen valt inmiddels immers onder de vrijheid van meningsuiting. Bovendien: hoe zou zijn regering met de sociale media verspreiding kunnen tegen houden? Niet het Witte Huis, maar internet slaat de maat.

Stuntvluchten

Als in een democratie de overheid haar greep op hoofdzaken verliest, kiezen politici vaak voor stuntvluchten naar voren. Een staatssecretaris die bij de dood van een inbreker – zonder de feiten nog te kennen – meteen roept: eigen schuld, dikke bult. Het geweldsmonopolie ligt dan dus niet meer bij de staat, vrij wapenbezit voor de hand.

Een Tweede Kamer die grote stennis maakt of de koningin – veruit het meest geziene lid van de regering – bijgepraat mag worden over de kabinetsformatie.
Simson eindigde als een kermisattractie. Ook daar doet de politiek anno 2012 soms aan denken.