Het wantrouwen van de financiële markten kost tussen 35 en 50 miljard euro per jaar. Foto: EPA

Recente onderzoeken van onder meer de Zwitserse bank UBS als van ING bevestigen die veronderstelling. Anders gezegd: alleen al in ons land zouden we met elkaar per jaar zestig miljard euro minder verdienen. Ter vergelijking: op Prinsjesdag ging het om een bezuiniging van achttien miljard per jaar.

Maar het is een natte vinger. Kloppen die cijfers wel? Er blijkt weinig wetenschappelijk verantwoord onderzoek beschikbaar om dat getal te rechtvaardigen. Dat staat in een advies dat de afgelopen dagen is besproken in het Economisch en Sociaal Comité van de Europese Unie. Afgekort EESC. Titel van het advies: ‘Een bijgewerkte analyse van de kosten van een niet-verenigd Europa’.

Zaken

U hebt misschien nog nooit van dat comité gehoord. Het zit als volgt. Iedereen weet zo langzamerhand wel dat in Brussel zaken worden gedaan tussen de Europese ministerraden (soms in de vorm van de Europese Raad, waarin de regeringsleiders bijeen komen), de Europese Commissie en het Europees Parlement.

Daarnaast bestaan er twee adviesorganen. Dat zijn het Comité van de Regio’s, waarin decentrale overheden (in Nederland provincies en gemeenten) vertegenwoordigd zijn en het Economisch en Sociaal Comité, waarin werkgevers en vakbonden de boventoon voeren.

In Nederland kennen we de SER, de Sociaal-Economische Raad. Iets dergelijks is op Europees niveau het EESC. Een orgaan zonder macht. Een papierwinkel, die vooral goed is voor de versnipperaars, zeggen critici. Maar toch een nuttige instelling als er werk wordt gemaakt van de adviezen en dus kwaliteit wordt geleverd. Deze week werd op eigen initiatief zo’n nuttig advies uitgegeven.

De Europese SER maakt ons duidelijk dat we 25 jaar geleden wat zijn vergeten. Toen werd de Europese interne markt werkelijkheid. De ouderen onder ons herinneren zich misschien nog wel de campagne ‘Europa 1992’. De stelling was toen dat door de invoering van die markt (‘Europa zonder grenzen’), we per jaar heel wat meer zouden gaan verdienen.

Maandsalaris

Op dit moment wordt onder meer door het Centraal Planbureau in Den Haag gesteld, dat we per Nederlander ongeveer één maandsalaris extra verdienen als gevolg van de ene Europese interne markt. Maar we moeten oppassen, zo blijkt uit het Europese advies van deze week.

Dergelijke veronderstellingen blijken nooit wetenschappelijk onderbouwd. Het was en blijft natte vingerwerk. Dus als we iets zinnigs willen zeggen over de kosten en baten van de Europese Unie, dan moeten we dieper graven en onze beweringen beter onderbouwen.

Interne markt

Er zijn wel een paar aanwijzingen, die de vermoedens enigszins bevestigen. In het advies wordt aangegeven, dat alleen al het wantrouwen op de financiële markten ons per jaar  35 tot 50 miljard euro kost. Met andere woorden, die markten vrezen ook een situatie waarin de Europese interne markt en de bijbehorende munt zouden verdwijnen.

Dat heeft te maken met de toenemende concurrentie in de wereld. Als Europa niet zorgt om de hiaten, die nog bestaan op de interne markt, te dichten dan lopen de kosten snel op.

Er zijn ook een paar omgekeerde aanwijzingen. In het advies staat dat het uitbreiden van de Europese interne markt, met een gezamenlijke markt voor het aanschaffen van spullen voor defensie, een besparing oplevert van  32 miljard per jaar. En alles wat Europa aan geld stopt in technologisch onderzoek en innovaties, kan het tienvoudige opleveren. Maar dan moet er wel een echte Europese markt bestaan.