Het goede leven > Samenleving > Columns > Morele erfenis verkwanseld
Tamarah Benima
Morele erfenis verkwanseld
zaterdag 15 september 10:48
Wat moet ik daar als museumbezoeker nou mee? Het Stedelijk Museum gaat eindelijk weer open. In de aanloop daartoe werd bekendgemaakt dat er een portret gemaakt door Marlene Dumas is aangekocht. Van Osama bin Laden.

Het vernieuwde Stedelijk Museum gaat volgende week weer open. Foto ANP
Natuurlijk ben ik nieuwsgierig hoe de opknapbeurt van het vermaarde museum heeft uitgepakt. Maar hoe moet ik me verhouden tot dit portret? Het portret van een man die antisemitisch, anti-Amerikaans en anti-westers was tot op zijn botten. Een man die terroristen inspireerde om drieduizend mensen de dood in te sturen.
Ann Goldstein is Amerikaanse en Joods. Ze is het artistieke directeur van het
Stedelijk Museum. Was ze tegen de aanschaf, maar heeft ze de strijd verloren? Of steunt ze de koop? Heeft ze even met de ogen geknipperd toen Dumas het portret aanbood? En de anderen die het artistieke beleid vormgeven? Ook geen bedenkingen gehad?
Verstijfd
Enkele jaren geleden werd in de
Stopera de opera La Juive opgevoerd. Ik ging er heen, omdat het was georganiseerd door het Nexus Instituut dat ik toen nog hoog had zitten. De opera bleek antisemitisch. Wat bij de organisatoren bekend was, maar niet bij mij. Wat moest ik doen nadat de laatste noot had geklonken? Applaudisseren voor de zangers, de musici en Pierre Audi, die de leiding had, of niet applaudisseren, omdat ik geen steun wilde geven aan de antisemitische inhoud? Ik bleef verstijfd zitten.
Hoe gaat het straks in het Stedelijk? Stel dat Dumas een portret van Jean Marie le Pen had geschilderd. Een haatzaaier die geen moorden op zijn geweten heeft. Of Breivik? Die veel doden heeft gemaakt, maar zestig keer zo weinig als Osama bin Laden en zijn volgelingen? Of, om bij de actualiteit te blijven: de afschuwelijke dominee Terry Jones?
Zouden Goldstein en haar medewerkers hun portretten hebben gekocht? Natuurlijk niet. Ze zouden waarschijnlijk beter hebben nagedacht over de morele erfenis van oud-directeur Willem Sandberg, die in de Tweede Wereldoorlog wist wie de vijand was en toen het erop aan kwam, in het verzet ging.
Tamarah Benima is rabbijn van Noord-Nederland