Verkiezingsdebatten: lijsttrekkers gedragen zich als kemphanen in een arena. Foto ANP

Ik zou het iedere burger die welwillend tegenover de politiek staat, willen aanraden. Ga eens voor een willekeurige partij flyeren op straat. Niet vanuit nobele doelen, om stemmers te winnen ofzo, maar om te peilen hoe er eigenlijk gedacht wordt over de gang van zaken onder de ‘Haagse Kaasstolp’.

U zult versteld staan. Als u al de mogelijkheid krijgt iemand op straat over politiek te spreken, wees er dan maar op voorbereid om een stortvloed van wantrouwen en aversie over u heen gestort te krijgen. U kunt beter tweedehands auto’s verkopen. Of manager zijn van een zorginstelling.

‘De kloof tussen burgers en politiek’, heet dat in goed Haagse termen. Lijkt me een misleidende term, eerlijk gezegd. Zelf denk ik meer aan ‘ontevreden, teleurgestelde en woedende burgers’.

Natuurlijk, er is reden genoeg om er lekker tegenaan te gaan. De partijen van het Kunduz-akkoord trekken één voor één hun handen van het akkoord af, Buma belooft de langstudeerboete op te heffen, Rutte zou de hypotheekrenteaftrek willen handhaven (trouwens, het CDA ook, weet u nog?) en Wilders leverde in 2010 op dag 1 na de verkiezingen zijn belofte over de pensioenleeftijd in.

Debatten

Of neem de verkiezingsdebatten. Lijsttrekkers die over elkaar heen rollen en elkaar betichten van van van alles en nog wat. Ze gedragen zich als kemphanen in een arena, ze geven elkaar geen millimeter ruimte en laten elkaar niet eens hun zinnen af maken. In een minuutje of twintig worden de problemen in de zorg, economie en Europa opgelost. En na afloop blijkt dat ze gejokt, gedraaid of gewonnen hebben.

Of neem de verkiezingsfilmpjes en -slogans. Droomwerelden en fictieve toekomstbeelden worden ons voorgeschoteld alsof ze binnen handbereik liggen. Volstrekt onrealistisch natuurlijk, want politieke veranderingen gaan tergend langzaam en moeizaam.

Voor de spindoctors en marketingdeskundigen is het smullen. Voor burgers is het echter een ergernis van formaat, zij zien hun leven niet veranderen na de verkiezingen.

Hijgerig

En natuurlijk helpen de media een handje mee. In ieder geval wordt elke ingetrokken belofte, onredelijke uitspraak of draai direct het hele land in geslingerd. Elke zichzelf respecterende  nieuwszender moet daarom minstens één keer een smakelijke scoop te pakken krijgen, wil ze haar geloofwaardigheid behouden. Hijgerig mediageweld, waarbij stoken en relletjes niet worden geschuwd, waar klein groot is en groot klein.

Misschien vreemd, dat een insider dit verhaal schrijft. Maar ook insiders zijn burgers. Wat mij betreft is het tijd voor een andere inslag: geen structuurverandering, maar een cultuurverandering.

Stabieler, eerlijker. Minder verkiezingen in het komende decennium dan het vorige decennium. Een overheid voor wie de burger centraal staat. En waar een eerlijk verhaal verteld wordt over de huidige economische malaise.

Alleen op die manier houden we onze democratie levend.

Maarten van Ooijen is landelijk voorzitter vanPerspectieF, ChristenUnie-jongeren