Sybrand van Haersma Buma. Foto: ANP

Zondag in het interviewprogramma Buitenhof kreeg hij de kans het allemaal uit te leggen. Zijn betoog was dat we in de Europese Unie geen politieke unie nodig hebben. We moeten alleen wel de juiste maatregelen nemen om de eurocrisis op te lossen. Daar zijn twee problemen aan verbonden.

Eurosceptisch

De eerste is deze. Hanja Maij-Weggen is in de nevelen van het herfstbos verdwenen. Maar zij verdedigde rond de eeuwwisseling nog frank en vrij de noodzaak van een politieke unie. Zij week daarin niet af van wat de christen-democratische partijfamilie in de Europese Unie ook vond.

Waarom hebben de christendemocraten in Nederland nu de moed verloren en zijn ze bezig de eigen historie te verloochenen? Je ziet aan de peilingen, waar zo’n houding toe kan leiden.

De tweede is dat ook het CDA vindt, dat de euro gered moet worden. Maar als je de gemeenschappelijke munt politiek sterker wilt verankeren, dan zijn een paar maatregelen nodig. Het leidt tot een sterkere positie van de Europese Commissie ten opzichte van de begrotingen in de lidstaten en het leidt tot een nieuwe stap in het vergroten van de macht van het Europees Parlement.

En dat zijn allemaal stappen die passen in wat al twintig jaar wordt verstaan onder een politieke unie. Het is dus ook een beetje kiezersbedrog, waartoe Buma zich laat verleiden in de huidige eurosceptische sfeer in Nederland.

Koers

Hoe anders is dat bij ons oosterburen. Duitsland is de grootste lidstaat van de Europese Unie en lijkt objectief gesproken het minste van allemaal te winnen bij het werken aan een Europese politieke unie. Bovendien zijn daar de partijpolitieke vrienden van Buma onder leiding van Angela Merkel aan de macht.

Vorig jaar november nam het partijcongres van de CDU, de partij van Merkel, een belangrijk document over de Europese politiek aan. In alle democratische openheid en besluitvaardigheid werd voor Duitsland een koers richting de Europese politieke unie gewezen. Helemaal in overeenstemming trouwens met een pleidooi van twintig jaar, sinds het Verdrag van Maastricht werd gesloten.

Het is niet bij een pleidooi op papier gebleven. Papier is geduldig, weten we. Maar Angela Merkel en haar partij lijken er ook werk van te maken.

Partijpolitiek

Dat bleek vorige maand, toen de zittende bondskanselier Europa en de koers richting een Europese politieke unie tot inzet verklaarde voor de komende verkiezingen voor de Bondsdag in september 2013. En deze week verscheen – laten we zeggen in het kader van de zendtijd voor politieke partijen – een campagnefilmpje van de CDU, waarin die boodschap in heldere bewoordingen onder de aandacht van de kiezer wordt gebracht.

Het verschil tussen Nederland en Duitsland is niet dat er geen partijpolitiek debat over deze kwesties is. Maar in Duitsland wordt die veel meer gevoerd langs inhoudelijke lijnen.

De sociaal-democraten pleiten daar samen met hun partijpolitieke vrienden elders in Europa, zoals de huidige Franse president Hollande voor meer stimulering van de economie via de overheid en voor meer sociaal beleid op Europees niveau. Als Buma dat beter zou begrijpen, zou hij niet zo bang hoeven zijn het woord ‘politieke unie’ in de mond te nemen.

Op donderdag 6 september organiseert het Netwerk Europa - Noord-Nederland een discussieavond over het door Nederland te voeren Europese beleid met de europarlementariërs Jan Mulder (VVD) , Thijs Berman (PvdA), Esther de Lange (CDA) , Gerben Jan Gerbrandy (D66), Bas Eickhoudt (GroenLinks) en SP-Kamerkandidaat Eric Smaling. Koos van Houdt zal de discussie leiden. Locatie: het Abe Lenstra Stadion in Heerenveen. Aanvang: 20.00 uur.