Nederland wordt steeds afhankelijker van fossiele brandstoffen. Hier een raffinaderij in Rotterdam. Foto: ANP Sander Koning

Debatten worden georganiseerd, vele zaaltjes worden bezocht en in de media wordt elke dag een nieuw nieuwspuntje gedropt. De kiezer moet immers bereikt worden. En dan het liefst met een boodschap die fijn klinkt.

Dat laatste lijkt deze verkiezingen meer dan ooit het geval. Partijen verdringen zich om te melden wat voor douceurtjes ze in petto hebben, wanneer zij meer zetels krijgen. ‘De pensioenleeftijd hoeft niet omhoog’, roept de één. ‘Bij nader inzien willen we toch geen langstudeerboete’, roept de ander. En dat in een tijd waarin we voor één van de grootste bezuinigingsoperaties van de laatste decennia staan. Je vraagt je soms af, waar ze het toch van doen.

Moeilijke keuzes

Het paaien van de kiezer met mooie beloften verbloemt echter dat we de komende jaren voor grote en moeilijke keuzes staan. De groeiende tweedeling op de arbeidsmarkt, de steeds hoger wordende zorgkosten, de toenemende afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Allemaal thema’s die een lange termijn visie vragen en die niet gebaat zijn bij goedkope verkiezingsretoriek.

Maar er zijn ook thema’s waar de meningen zo fundamenteel over verschillen dat er eerder onvoldoende stappen gezet zijn om ze echt aan te pakken. Dat bracht oud-informateur Wijffels er zelfs onlangs toe te pleiten voor een nieuw politiek bestel.

Eén waarbij de regering losser komt te staan van het parlement en waar de bewindslieden niet een uitgesproken politieke achtergrond hoeven te hebben. Zonder dichtgetimmerd regeerakkoord en met wisselende meerderheden in het parlement kan er volgens Wijffels dan ‘een bestuur gevormd worden dat het land vooruit helpt, met een zekere stabiliteit en richting’.

Nu en straks

Hoewel je kunt twisten over de geschetste oplossingsrichting, verwoordt Wijffels op een nette manier de pijnlijke situatie in het politieke landschap. Het gaat teveel over het hier en nu en te weinig over het straks. En met de steeds korter wordende kabinetsperiodes is stabiliteit ver te zoeken.

Maar juist in deze campagnetijd kunnen politici bewijzen dat het huidige politieke bestel níet zijn laatste tijd heeft gehad en dat de politiek wel degelijk tot iets in staat is. Onder meer door terug te gaan naar de grote visies, hoe pathetisch die soms mogen klinken. Door ook en misschien vooral, de moeilijke boodschappen te vertellen. Door de rug recht te houden, zelfs wanneer dat electoraal onhandig lijkt.

Maar bovenal: door de bereidheid te tonen samen te willen werken bij de aanpak van de grote problemen.

Als dat lukt, hoeven politici straks niet alleen mooie beloften te doen, maar kunnen ze ze mogelijk ook nog waarmaken. 

Carola Schouten is lid van de Tweede Kamer voor de ChristenUnie.