Van Rompuys plannen voor de banken vielen niet lekker bij VVD-lijsttrekker Mark Rutte. Foto: ANP

Niet dinsdag in Den Haag, maar een dag eerder in Sint-Petersburg gebruikte Van Rompuy de gelegenheid om inzicht te geven in zijn plannen voor de banken.

Dat viel niet lekker bij VVD-lijsttrekker Mark Rutte. Die ziet met angst en beven zijn ontmoeting met de kiezers op 12 september tegemoet. Rutte is een warm aanhanger van de Europese interne markt. Het Europa van markt en munt zal hij dan ook volop verdedigen. Maar als het met die munt niet goed gaat en in Europa banken op hun benen staan te wankelen, dan is het toch even slikken.

Dan moet voorzitter Van Rompuy van de Europese Raad niet al te grootse vergezichten schetsen. Vindt Rutte. Maar ditmaal lijkt hij alleen te staan. Van Rompuy doet namelijk wat de 27 regeringsleiders gezamenlijk hem hebben gevraagd. Inclusief bondskanselier Angela Merkel. Inclusief president François Hollande. En jawel, inclusief Mark Rutte.

Rad voor ogen

Het lijkt erop dat de VVD de kiezers opnieuw een rad voor ogen wil draaien. Want iedereen weet al jaren dat de Europese interne markt de belangrijkste motor voor banen en groei in de Europese Unie is. Op die interne markt geldt als grondregel, dat er een vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal zal zijn. Maar die interne markt is nog lang niet volledig geregeld. Dat is precies het probleem bij het oplossen van de eurocrisis.

Het vrije verkeer van goederen is inmiddels ongeveer geregeld. Maar de grote problemen waarmee het definitief regelen van het vrije verkeer van diensten in de Europese Unie gepaard gaat, geeft aan hoe moeilijk dat is.

En het vrije verkeer van personen verloopt ook niet altijd even soepel. Als Roemenië en Bulgarije daar aanspraak op maken, dan probeert juist Nederland deze landen de voet dwars te zetten. Nederland handhaaft al een paar jaar een veto op de toetreding van deze landen tot de vrije Schengen-ruimte, waarbinnen dat vrije personenverkeer gestalte krijgt.

Nu zet Brussel ook de tanden in een ander groot probleem bij het functioneren van de Europese interne markt. Een vrij verkeer van kapitaal is er wel, maar dat geldt wereldwijd. De bankencrisis van najaar 2008 was nu juist een crisis, omdat het kapitaalverkeer op geen enkele wijze in de hand viel te houden. De banken hebben er vooral onder geleden.

Dromen

Je kunt dromen over een nieuwe, of beter gezegd een stokoude wereld, waarin elke stad of regio een eigen munt had. Je kunt ook dromen over een terugkeer naar de knusse tijd, dat iedere nationale lidstaat het vrij voor het zeggen had op het eigen grondgebied. En vervolgens onderling oorlog voerde.

Maar als de PVV het helemaal te bont maakt in de kritiek op alles wat Europees geregeld wordt, dan nog horen we niet, hoe die andere wereld zonder Europa er precies uit moet zien.

Er is nog steeds een ruime meerderheid onder de bevolking in Nederland die in ieder geval wel wat ziet in de Europese interne markt. Op die markt kennen we een Europese Centrale Bank en in zeventien lidstaten een euro. We kennen inmiddels een Europees bankentoezicht. Alles wat we gezamenlijk doen op die interne markt, levert weer wat rust op in de economie. Bij die Europese interne markt past dus op natuurlijke wijze ook een bankenunie.