De Koepelkerk in Leeuwarden. Van der Kamp: ,,Er zijn nogal wat kerken in het noorden en oosten beschikbaar. Maar daar zijn weinig migrantenkerken.” Foto: Frans Andringa

Begin met het bundelen van de wensen van de migrantenkerken en zorg dat zij rechtstreeks de instanties van de grote Nederlandse kerkgenootschappen kunnen benaderen. ,,Hun lijst met zoekers kan gekoppeld worden aan de lijst van aanbiedende kerken’’, zo betoogde Klaas van der Kamp, algemeen secretaris van de Raad van Kerken zaterdag in Den Haag op de conferentie Kerken voor kerken.

Het ontbreekt nu aan ‘een marktplaats voor kerken’, aldus Van der Kamp, die vertelde dat de komende tien jaar circa 1200 kerkgebouwen in ons land de bestemming kerk verliezen. Dat is net zoveel als er migrantengemeenten zijn. Die komen nu soms noodgedwongen samen in garages, buurthuizen of scholen.

Noordoostpolder

Volgens Van der Kamp kan het niet anders dan dat kerken gaan samenwerken, waarbij hij verwees naar hoe het ooit in de Noordoostpolder ging. Zowel de hervormde als de gereformeerde kerk werden verkocht en samen kochten ze de rooms-katholieke kerk aan, die werd verbouwd tot Bantsiliek en eenmaal per maand nog beschikbaar gesteld voor een kleine groep van rooms-katholieke gelovigen.

Via de mogelijkheid om convenanten te sluiten - een nieuw concept van het Nederlandse kerkenplatform - zou een flinke stap gezet kunnen worden in ,,het delen van godshuizen tussen migrantenkerk en witte kerk”.

De algemeen secretaris constateerde ook een ander probleem. ,,De meeste kerken staan op de verkeerde plaatsen. Er zijn bijvoorbeeld nogal wat kerken in het noorden en oosten beschikbaar. Maar daar zijn weinig migrantenkerken.’’

Op de goede plaats

Nog geen 10 procent van de kerken staat op de goede plaats, becijferde hij. ,,Van de 1200 kerken gaat de helft weg als rooms-katholieke kerk; van die 600 valt circa 540 af, omdat het gebouw in de verkeerde provincie staat. Dan blijven er nog zestig over.’’

Hoe het soms wel goed kan gaan, bewijst het dorp Hilaard, waar de gereformeerde kerk werd overgedaan aan de Koptisch-Orthodoxe Kerk.

Niet altijd komt hetgeen wat de nieuwe gebruiker wil overeen met hoe de kerk er uit ziet. ,,De gebouwen die beschikbaar komen zijn zelden op maat. Ze zijn te klein en te veel met banken ingericht. Of ze zijn te monumentaal en dus niet geschikt voor grote verbouwingen.”

Volgens Van der Kamp begint het allemaal met het aangaan van onderlinge relaties, zodat je van een andere geloofsgemeenschap tenminste wéét als de kerk vrijkomt. ,,De beste voorbeelden van een overname zijn die overnames die begonnen zijn als een relatie, waarbij men bijvoorbeeld eerst huurder was van een gebouw.’’

Lees verder: Plaisier: plicht om kerken te delen met migranten