Als het toch lukt zal het gelag, zoals gebruikelijk bij machtspolitiek op hoog niveau, vooral betaald worden door de kleinste en zwakste partner. In dit geval het CDA. Het bericht dat er meer dan 20  procent bezuinigd zal worden op ontwikkelingssamenwerking is daarvan een voorbode.

Er is de VVD veel aan gelegen dat de eerste liberale premier sinds de invoering van het algemeen kiesrecht in 1917 niet vroegtijdig sneeft. Wilders wordt door Rutte dan ook met fluwelen handschoenen aangepakt. De koppige weigering van de premier om het PVV-meldpunt over Polen te veroordelen illustreert dat treffend.        

In de val

De christendemocraten bevinden zich in een beklagenswaardige positie. Ze zitten als ratten in de val. In tegenstelling tot wat Bleker, Donner en Verhagen indertijd voorspelden, is met het toetreden tot het kabinet-Rutte het electorale tij voor het CDA niet verbeterd maar juist verder verslechterd.

Vervroegde verkiezingen dreigen opnieuw uit te lopen op een drama. Breken met de coalitie is voor Verhagen daarom een erg onaantrekkelijke optie. Het is voor hem een voordeel dat niet hij maar fractievoorzitter Van Haersma Buma er maar voor dient te zorgen dat eventueel dissidentisme in de fractie de kop wordt ingedrukt. 

Vorige week papegaaiden ze in Hilversum en Den Haag dat met het vertrek van Hero Brinkman uit de PVV Geert Wilders een ernstige slag was toegebracht. Brood etende profeten. Aan de krachtsverhoudingen in de coalitie veranderde namelijk geen spat.

Toen Wilders er na een nachtje slapen genadiglijk in toestemde de besprekingen in het Catshuis voort te zetten, was het bij VVD en CDA een en al opluchting. In de coalitie blijft Wilders gewoon de maat slaan. Zijn aanhang vindt dat prachtig. Iemand vanuit het gewone volk die het in Den Haag (mede) voor het zeggen heeft! Daar lusten ze wel pap van.

Wilders versus Roemer

Wilders heeft geflikt waar het bij Marijnissen en zijn SP nooit van is gekomen: meedraaien in het Haagse machtscircuit. Het belang daarvan is door Marijnissen vooral bij de kabinetsformatie in 2006 - trouwens ook door toenmalig GroenLinks aanvoerder Femke Halsema - ernstig onderschat. Zijn opvolger Emile Roemer heeft de slaap beter uit.

Hij profileert zich nadrukkelijk als toekomstige regeringspartner. Zelfs de VVD sluit hij niet bij voorbaat uit als coalitiegenoot. 
Journalisten en cameramensen staan wekenlang te dringen voor de hekken van het Catshuis. Zieligheid troef. Aan elke beweging van elke pink wordt een diepe betekenis toegekend.

Waar het momenteel vooral om gaat is het titanengevecht tussen Wilders en Roemer. De slag om de populistische kiezer. Wilders moet ervoor zorgen dat hij aan de Haagse knoppen blijft draaien én dat hij zich Roemer van het lijf houdt. De tweede vierkante cirkel.

Wilders beheerste het machtsspel in het Catshuis door met veel bombarie het formatieoverleg een etmaal stil te leggen. Pechtold, Sap en Samsom fladderden meteen als opgewonden kippen over het Binnenhof. Het einde van het kabinet was nabij. Tijd voor een spoeddebat!

Leiderschap

Wat dat zou moeten opleveren was een raadsel, maar goed. Als enige doorzag Roemer de truc Wilders. Hij haalde superieur zijn schouders op en maakte daarmee het eerste doelpunt in het wedstrijdje tussen hem en Samsom om het leiderschap van de oppositie.

Winnaars van de afgelopen week: in het Catshuis Wilders, in de oppositie Roemer.

* Reageren: fabersyma@gmail.com