Diederik Samsom. De PvdA lijkt nu verstijfd in de koplampen van Emile Roemer. Foto ANP

De afgelopen week werden Pechtold, Sap en Slob een beetje de Wiebe Wielings van het Binnenhof. Ze bleven zichzelf en lieten zich niet meezuigen in het moeras van de plakbandcoalitie. Ondanks een wolk van Haags cynisme volhardden ze in hun zoektocht naar een uitweg. Het resulteerde in een politiek wondertje dat de hele wereld over ging.

Dieptepunt

Wat Rutte, Verhagen en Wilders in zeven weken niet lukte, presteerden zij bij wijze van spreken in zeven uren: het in elkaar zetten van een begroting die Europa-proof is. Met minister Jan Kees de Jager als hun kundige, niet met dogma’s behepte coach.

De komst in 2010 van het kabinet-Rutte was een dieptepunt. De politiek werd platter dan ooit. Afspraken over bezuinigingen in ruil voor nieuwe treiterijen van vreemdelingen en andere kansarmen. Wat waarden en normen?

Verkeerde film

Het CDA stapte in de verkeerde film. De partij sloeg de weg in naar de ratsmodee. De vijfde zware verkiezingsnederlaag op rij kondigde zich aan. Wilders zorgde echter voor een herkansing. Hij bleef in het Catshuisoverleg uiteindelijk zichzelf en trok de stekker eruit. De CDA-achterban slaakte een zucht van verlichting.

Haagse VVD’ers en CDA’ers bleven Wilders echter maar insmeren met pek en veren. Dat loste uiteraard niets op. Dankzij de fractieleiders van ChristenUnie, D66 en GroenLinks kwam er toch een doorbraak. Normaliter regeert het kabinet en controleert de Kamer. Nu was het andersom. Er werd niet alleen een acceptabel bezuinigingspakket in elkaar gezet. Ook vuile plunje ging de deur uit.

Symboolpolitiek 

Het bedrijven van symboolpolitiek, daar waren Rutte c.s. goed in. De invoering van een dierenpolitie, het afschaffen van een dubbele nationaliteit, het boerkaverbod, het zinloze en stuitende gebedel van Leers in Europa om meer pesterijen af te kondigen voor vreemdelingen. Het wordt weggespoeld. Evenals een reeks al genomen maatregelen die vooral bijstandsgerechtigden, gehandicapten en chronisch zieken zouden treffen.

Ook de door het CDA en de VVD al aan Wilders toegezegde megabezuiniging op ontwikkelingssamenwerking ging van tafel.

Na het CDA kwam nu de PvdA terecht in de verkeerde film. Diederik Samsom stond er bij, zoals Jolande Sap treffend opmerkte, met schone én lege handen. We hebben nu een populistische ‘tegencoalitie’ van PVV, SP en PvdA. Het CDA liet zich in 2010 gijzelen door de PVV, nu kijkt de PvdA verstijfd in de koplampen van Emile Roemer.

Roemer, Samsom en Wilders jammeren over het dictaat van Europa. Ze steken de kop in het zand. Met de drieprocentsnorm zet Europa ons met de benen op de grond.

Fut uit de groei

Door het stapelen van schulden op schulden is de ernst van de economische en financiële situatie in de westelijke wereld jarenlang verdoezeld. Nu slaat het uur van de waarheid. De fut is uit de groei, de bevolking krimpt en vergrijst, de zorgkosten stijgen hemelhoog. Democratie zonder aanhoudende substantiële economische groei, kan dat? Dat is de cruciale vraag.

De Russische president Gorbatsjov zag een kwart eeuw geleden in dat het Sovjetrijk zijn tijd had gehad. Nu heeft de westelijke wereld staatslieden nodig die richting durven te geven aan de onvermijdelijke, pijnlijke terugtocht van Europa en de VS. De bomen zullen niet meer tot in de hemel groeien. Bij Pechtold, Sap en Slob lijkt dat besef te zijn doorgedrongen. Zij zitten in de goede film.