Meubelmaker Hindrik Wester legt de laatste hand aan het tafelblad, waarin zelfs een grafsteen is verwerkt. Foto’s: Frans Andringa

Het was voor meubelmaker Hindrik Wester uit Earnewâld een bijzonder project. Van alle kanten kreeg hij hout en andere materialen om daarmee een bijzondere tafel te maken voor bezinningscentrum Nijkleaster in Jorwert. Het varieerde van schoorsteenmantelhout, kruishout en een Italiaanse wijnrank tot een rozenkrans en een mestplank.

,,Hoe maak ik daar ooit een tafel van?, dacht ik”, lacht Wester. Alle uren bij elkaar opgeteld is hij er zo’n zeven dagen mee bezig geweest, schat hij.

Voorkerk

We zijn in zijn werkplaats in Earnewâld, waar de tafel nog moet worden gelakt, voor hij naar Jorwert gaat. Daar komt hij te staan in de verbouwde voorkerk van de kerk van Jorwert. Deze voorkerk is voorlopig de centrale plek van project Nijkleaster, waar de meeste activiteiten zullen plaatsvinden van het initiatief dat moet uitgroeien tot een bezinningscentrum en klooster op protestantse leest.

In Earnewâld is het idee voor de tafel ontstaan. Het bestuur van Nijkleaster kwam daar geregeld bijeen in Galerie Koopmans. Ze zaten dan aan een tafel die ook was gemaakt door Hindrik Wester.

Dat bracht voorzitter Henk Kroes van Nijkleaster op een idee. ‘We willen graag dat de voorkerk een (dorps)gemeenschapsruimte zal worden, waar niet alleen het Nijkleaster een plekje krijgt, maar waar de gehele gemeenschap gebruik van kan maken’, schrijft hij in het boekje dat bij de tafel is gemaakt.

Om dat te symboliseren, werd Wester gevraagd om voor die gemeenschapsruimte een speciale tafel te maken. Aan de gemeenteleden en bewoners van Jorwert, Weidum, Jellum en Bears en aan de vrienden van Nijkleaster werd tegelijk de oproep gedaan: lever hout in met een (persoonlijk) verhaal voor deze gemeenschapstafel. En aan die oproep werd breed gehoor gegeven. 

Explosie

En zo liggen er nu heel wat planken met een verhaal, zoals de mestplank van Cor en Lies Wiedijk uit Jorwert. Over deze plank van zo’n 65 jaar oud zijn vele honderden kruiwagens gereden.

‘Hij heeft ons daarmee letterlijk en figuurlijk omhoog helpen kruien. Daarom verdient hij nu een mooi plekje in een beschutte en beschermende bezinningsruimte, om daar deel te zijn van een ‘stand-vaste’ tafel’, schrijven ze in het boekje met verhalen bij de aangeleverde objecten.

Lolke van der Meer uit Wergea leverde een stuk hout van zijn boot in voor de kleastertafel. Ruim twintig jaar geleden was hij op een dag met zijn oude kajuitzeilboot bezig. Toen hij de kachel aanstak, ontsnapte er gas en een ontploffing was het gevolg.

‘Ik kwam bij en had dakbalken en meer materiaal over mij heen liggen’, vertelt Van der Meer in het boekje bij de tafel. Het was één grote ravage, maar hij bracht het er wonderbaarlijk goed van af. ‘Ik denk soms wel eens: er is op dat moment toch een engeltje naar de garage op de Turfskipper gezonden.’

Deurknop

,,Deze deurknop heeft ook een bijzonder verhaal”, wijst Wester. ,,Het is een deurknop die toegang bood aan een ruimte waarin mensen tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken hebben gezeten.” De knop komt van Bennie en Henneke Nauta, de huidige bewoners van een van de drie boerderijen op Tsjerkebuorren in Easterwierrum. Bij een verbouwing troffen ze achter een muur een kast met dubbele deuren aan die naar de vroegere verstopplaats leidde.

‘De deuren hebben de tand des tijds niet doorstaan, maar de knop eraan is nog helemaal gaaf. De knop herinnert ons aan de oorlogsperiode waarbij mensen onderdoken op het platteland en een plekje vonden hier op Tsjerkebuorren.’ Hun wens is dat Nijkleaster ‘een schuilplaats mag zijn voor vele mensen’. 

Spannend

Het was een hele klus om van alle materialen één geheel te maken van zo’n tweehonderd kilo en 3,90 lang bij 2,80 meter breed.Toch heeft zo goed als alles wat Wester binnenkreeg een plekje gekregen in de tafel. ,,Niet altijd in z’n geheel”, vertelt hij. ,,Van meterslange planken heb ik een deel gebruikt.”

Voor de tafelpoten bijvoorbeeld. De meeste materialen heeft de meubelmaker echter verwerkt in het tafelblad, dat is afgedekt met een glasplaat. Alle objecten zijn daaronder nu goed zichtbaar. Het was wel passen en meten. ,,Je kunt niet zomaar alles bij elkaar leggen. De objecten moesten bij elkaar passen, qua kleur, vorm en materiaal.”

Het was niet alleen een visuele uitdaging, maar ook een technisch spannende klus. Zou het wel goed komen? ,,Toen alle objecten er in zaten - samen goed voor zo’n twintig liter - heb ik de ruimte er tussen opgevuld met kunsthars. Daar overheen kwam het glas.

Je weet echter nooit wat er gebeurt met zo’n glasplaat. Kunsthars en glas zijn materialen die eigenlijk niet bij elkaar passen. Als het kunsthars hard wordt, kan het krimpen of rekken. Of denk aan de houten objecten die er in zitten, sommige zijn heel oud. Je hebt geen idee hoe de materialen op elkaar reageren.”

Tevreden

Als het materiaal echt zou gaan uitzetten, zou dat grote gevolgen hebben voor het glas. ,,Ik dacht ’s avonds wel eens: hoe zou ik de tafel morgen aantreffen? Zou ik de glasplaat terugvinden in mozaïekvorm? Dat zou onherstelbaar zijn geweest.”

Maar dat gebeurde niet. Wester is uiteindelijk tevreden over het resultaat. Verrast zelfs. ,,Je hebt van te voren geen idee wat voor tafel er uit komt. Het is een proces dat groeit. Het is iets totaal anders dan alle eerdere tafels die ik heb gemaakt. Zo’n project doe je maar één keer.”

Symbool

De tafel is een mooi symbool voor Nijkleaster, vindt de meubelmaker. ,,Er zitten hele oude planken in van honderden jaren oud, maar ook moderne materialen. Eenzelfde combinatie vind je terug bij Nijkleaster: oude en nieuwe wegen van geloven.”

Nijkleaster wil een klooster ‘nieuwe stijl’ zijn, een alternatief model voor een kerkelijke gemeenschap, vertelt ds. Hinne Wagenaar daarover. Samen met zijn vrouw Sietske Visser was hij de initiatiefnemer van het project.

,,Veel mensen kunnen tegenwoordig de weg naar de kerk niet meer vinden, of ze vinden er geen aansluiting. Dat wil echter niet zeggen dat er geen geloof is, of dat er niet naar God wordt gezocht. Dat is een van de grote valkuilen van de kerk, te denken dat mensen die op zondag niet in de kerk komen los zijn geraakt van geestelijk leven en spiritualiteit. Nijkleaster wil een vrijplaats bieden aan mensen en een gemeenschap vormen van geloof, hoop en liefde.”

We beginnen heel basic, vertelt Wagenaar. ,,Nu Nijkleaster publiciteit krijgt, denken mensen soms dat alles al in kannen en kruiken is. Dat is niet zo. We zijn heel blij dat we een plan hebben voor zeven jaar. Stap voor stap moet het klooster vorm krijgen.”

Betrokken voelen

Wagenaar hoopt dat er over zeven jaar een beweging is ontstaan van mensen die zich betrokken voelen bij Nijkleaster, en die met enige regelmaat terugkeren. ,,We hopen in de loop van de jaren te komen tot een eigen pand, waar je werkelijk met elkaar kunt zijn. Mensen kunnen hier dan komen voor een dag, een week of langer.”

Op dit moment zal Nijkleaster het moeten doen met de bestaande voorzieningen in Jorwert. Vooral vanuit de verbouwde voorkerk. Het gebouw is eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken. In de eerste jaren zullen daarom vooral dagactiviteiten aangeboden worden. Bij meerdaagse retraites en bijeenkomsten kunnen de bezoekers overnachten in hotels, bed & breakfasts en campings in de omgeving.

De eerste groep is al geweest deze maand, vertelt de pionierspredikant. ,,Een aantal kerkenraden was te gast bij Nijkleaster om over het project te horen en eigen ervaringen uit te wisselen. De opbouw van de dag is typerend voor toekomstige zaterdagbijeenkomsten: ochtendgebed, programma, ‘kleaster-kuier’, lunch in de herberg van Jorwert, programma en ten slotte een afsluiting in de kerk.”

Programma

Zo’n dagprogramma zal er elke maand worden gehouden. Er staan er al behoorlijk wat in de agenda, steeds met dezelfde vaste indeling maar steeds met een ander thema. In december verzorgt ds. Tytsje Hibma een dag over ‘Kuierje mei God’ en in januari staat duurzaam en fairtrade kerk-zijn op het programma.

Nynke Dijkstra-Algra komt in februari naar Jorwert om een dag te leiden over de gaven van de Geest. In maart - de vastentijd - is kookdominee Han Wilmink van de partij en ds. Sytze Ypma vult in april een programma over Facebookgemeenschap en individualiteit. 

Wandelen

Gewandeld wordt er ook veel. Voor de maand mei staat zelfs een driedaagse ‘kleasterkuier’ gepland onder het motto ‘Pylgerje mei Pinkster’. ,,We hopen daarmee een nieuwe traditie te vestigen rond Pinksteren, een soort Pinkster-Pelgrims-Paad (PPP).” Wie drie dagen wat veel vindt, kan eens meelopen op de woensdagochtend-kleasterkuier.

,,We beginnen elke week ’s morgens met koffie en ochtendgebed (9.30 uur), maken een wandeling van zo’n tien kilometer en sluiten af met een lunch. Dit wordt een deel van het pastorale werk in de gemeente Westerwert. Naast mensen uit de gemeenschap kunnen er natuurlijk ook mensen van buiten aan meedoen.”