Een veelkleurige kerk vraagt om veelkleurige muziek. Foto: SXC

Na de eerste drie artikelen in deze serie is in ieder geval één conclusie gerechtvaardigd: zoveel mensen, zoveel opvattingen. De veelkleurigheid van de Schepper wordt zichtbaar in de grote diversiteit van gemeenten en de veelsoortigheid van muziek in deze gemeenten.

Helaas is veelkleurigheid voor veel mensen aanleiding tot constante discussie en in het slechtste geval tot verdeeldheid. De Bijbel leert dat we als kerk verbonden zijn in één lichaam: het lichaam van Christus. Het oog kan niet tegen de hand zeggen: ‘Ik heb je niet nodig’ en het hoofd kan dat evenmin tegen de voeten zeggen.

Sela

In 2005 werd de band Sela opgericht. Vanaf het begin ben ik aan Sela verbonden als toetsenist en liedschrijver. Sela maakt muziek die moeilijk te omschrijven is wat stijl betreft. Er zitten elementen in van klassiek, keltisch, folk, pop, rock en  jazz.

De missie van Sela heeft alles te maken met het woord verbinding: hoe kunnen wij in een diversiteit van woorden en stijlen samen de Heer ontmoeten? In dit artikel wil ik schetsen waar deze missie vandaan komt en hoe we die uitwerken in de praktijk.

Ik geloof dat het bediscussiëren van elkaars vormen en stijlen een heilloze weg is; die discussie geeft enkel scheiding. De uitdaging is te zoeken wat ons bindt. Om vanuit de verbinding te erkennen hoe verschillend we zijn en om van daaruit samen te zoeken naar een vorm die onze verscheidenheid recht doet.

Subjectief

Want wie zal zeggen wat de enige ware vorm is? Schoonheid is een subjectief begrip, maar ten diepste zijn diepgang en kwaliteit dat ook. Hiermee bedoel ik niet dat kwaliteit niet belangrijk is, dat is het zeker! Maar wie zegt dat het praise-lied oppervlakkig is? Waarschijnlijk iemand die er onbekend mee is of die niet van die stijl houdt.

Onze opvatting wordt gevormd door wat we weten en wat we voelen. En dat denken en voelen is en wordt onder andere gevormd door opvoeding, socialisatie, taalveld, cultuur, ervaringen en het filosofisch denkkader. Hoe kunnen we door al deze brillen onderscheiden wat objectief is, wat waar is?

Deze vraag kan verlammen en passiviteit tot gevolg hebben. Dat wil ik niet. Ik wil dat deze vraag mij helpt om juist te leren van elkaar, te horen wat jij vindt. Om zo samen te ontdekken hoezeer we ten dele kennen, maar ook hoezeer we verlangen naar inhoud, betekenis. Laat onze gedeelde onwetendheid leiden tot een inhoudelijk gesprek dat gericht is op de ander (de Ander) en het gezamenlijk zoeken naar de waarheid (de Waarheid).

Ontmoeting

Eén van de kernbegrippen in de Bijbel is het woord ontmoeting. Al in het paradijs zocht God de ontmoeting met de zondigende mens. Toen God de zonde van de wereld zag en het onvermogen van de mens om het contact met God te herstellen, zocht Hij ons op door zijn zoon Jezus.

Na Jezus’ hemelvaart zond God zijn Geest zodat Hij ons nooit meer hoefde te verlaten. Zo is God steeds dichter bij gekomen: vanuit de hoge hemel boven ons, door zijn zoon Jezus onder ons, door zijn Geest in ons.

Vanuit de ontmoeting met Hemzelf roept God ons de ander te ontmoeten: heb elkaar lief, dien de ander. Jezus leert ons God lief te hebben boven alles en de naaste als onszelf. Dát is wat ons bindt: de liefde van God voor ons, die ons inspireert om elkaar lief te hebben.

Verbinding

Terug naar de kerkmuziek: de vraag waar het werkelijk om gaat is hoe we deze liefde van en tot God én de onderlinge liefde die daaruit volgt kunnen uitwerken in de kerkmuziek.

Eerder schreef ik al: de kerk is veelkleurig. Met Sela proberen we in het schrijven van onze liederen en in het uitvoeren ervan te zoeken naar een breed palet van kleuren. Het zoeken naar de ontmoeting met God én de ontmoeting onderling bepaalt onze teksten, composities, arrangementen en uitvoeringen.

Elk lied van Sela ziet er weer anders uit: het heeft een ingewikkelde compositie of juist een eenvoudige, een diepe tekst of een die wat meer aan de oppervlakte blijft. De les van Sela is vooral dat het verbinden van meerdere visies leidt tot verbinding tussen mensen en een ontmoeting met God.

We zoeken voortdurend naar thema’s die een verbinding maken tussen Gods Woord en het leven van mensen, liederen die een verbinding maken tussen het geloof van onze voorouders en ons leven nu, liederen die de rijkdom van de traditie omarmen.

Woord van God

Theologisch willen we dicht bij het Woord van God blijven. Het spreken van God is universeel, ons interpreteren van zijn Woord brengt scheiding. We proberen daarom zoveel mogelijk het taalveld van de Bijbel te gebruiken.

In poëtisch opzicht proberen we zodanig concreet te zijn dat het herkenning oproept, maar ook zo abstract dat het ieder mens ruimte geeft om het op zijn of haar eigen manier te verstaan of uit te spreken. Hierin is elk lied weer anders: het ene lied heeft diepere lagen, het andere lied is meer direct.

Wat betreft compositie zoeken we naar een verbinding tussen verschillende stijlen. Het ene lied is herkenbaar als klassiek gezang, de ander als nieuwe popsong. In de uitvoering van deze liederen zoeken we naar veelkleurigheid van muziek. Zo zijn er liederen die we enkel met orgel begeleiden, maar ook liederen die als rocksong worden gespeeld.

Gekend voelen

We zien dat een brede groep mensen zich gekend voelt door onze muziek. Gekend door God, aangesproken in zijn of haar eigen (muzikale) taal. De veelkleurigheid van onze liederen leidt tot ontmoeting. Ik zou graag willen dat we elkaar eerst vinden en vervolgens vanuit de verbinding zoeken naar wat kwaliteit is.

Sela wil graag een verbindende factor zijn in onze verdeelde kerk. We zijn dankbaar en verwonderd dat ons werk christenen daadwerkelijk verbindt. Katholiek, reformatorisch of evangelisch? Kerkmuren vallen weg want we zijn immers verbonden in dezelfde Heer!

De uitdaging voor de kerk van vandaag is om vanuit de verbondenheid in Christus ruimte te bieden aan de veelkleurigheid van de Schepper en zijn schepsels.

Adrian Roest (1982) is muzikant, componist, hbo-theoloog en hulpverlener.