Maak duidelijk wat je geloof in God uitmaakt in een persoonlijk gesprek. Foto: SXC Mathias Mazzetti

De opstellers van het Manifest Dominee 2.0 wisten nauwelijks wat hen overkwam: zoveel bijval en reactie op een opiniestuk, geschreven als vingeroefening binnen de opleiding. Geen strategische actie dus, maar iets wat min of meer ‘per ongeluk’ ontstond. Het doet me denken aan het bekende beeld van een jongetje dat in de kerk een touw ziet hangen en er eens flink aan trekt. Opeens gaan alle kerkklokken luiden.

Toch doet dat beeld geen recht: de opstellers van het manifest wisten wel degelijk wat ze deden, en ze hebben een duidelijke boodschap aan de kerk. Als ik hen goed begrijp zoeken ze naar een kerk die midden in het leven staat, niet bang is over God te spreken, en dat spreken wil verbinden met het dagelijks leven van mensen. Missionair bevlogen en niet bang. Niet beschroomd, maar ook niet parmantig. Dat spreekt me aan. Dat verdient steun.

Waarom een manifest? Is er dan geen ruimte in de kerk voor deze beweging? Waarom aan een bel getrokken? Dóe het maar gewoon, reageren veel predikanten. Neem de ruimte.

Hartekreet

Een logische reactie? Ik zou toch nog even pas op de plaats willen maken. Als het allemaal zo vanzelfsprekend is, als de ruimte er kennelijk is, als je ‘het gewoon maar moet doen’, waarom dan een manifest? Kennelijk ervaren de opstellers die ruimte niet als vanzelfsprekend.

Ik proef dat ze bang zijn ‘ingekapseld’ te worden in de gewoonten van de oudere generaties, in ‘kerk’ zoals we dat gewend zijn. Een kerk die vergrijst. Een kerk die wel wil, maar in de praktijk toch niet echt met lef de grenzen overgaat naar de wereld en de cultuur van de generaties van nu.

Ik lees het manifest ook als een hartekreet: we willen wel, we gaan er ook wel voor, maar ‘kom over en help ons’. Het gaat om jonge mensen die barsten van de vragen over hoe dat dan allemaal moet en hoe zij daar als dominee een rol in kunnen spelen. Zullen we hen met open armen ontvangen?

Luisteren

‘Wij verlangen naar inspirerende mensen met wie we kunnen samenwerken en die ons kunnen coachen. Mensen die ons helpen ons talent uit te bouwen en die niet bang zijn voor verandering.’ Dát is het appel van het manifest op de oudere generatie in de kerk. Dan helpt het niet om te zeggen: doe maar, je hebt alle ruimte. Dan is het eerste wat je moet doen: luisteren. Vertel, waar gaat het jullie om?

Ik hoor dat dat ook al gebeurt. In het moderamen van de Protestantse Kerk, bij mensen van de opleiding, bij ‘Op Goed Gerucht’. De opstellers van het manifest hebben het druk met alle gesprekken.

Zegenen

Luisteren en ervan leren, niet te snel reageren. En het vervolgens ook zegenen. Ik vind dat een mooi bijbels grondwoord. Het gaat véél verder dan ‘gedogen’ of ‘goedkeuren’. Het heeft te maken met erkennen en vertrouwen. Vanuit liefde en (ook kritische) betrokkenheid. Zoals ouders hun kinderen kunnen zegenen: jij redt het wel, mijn zegen krijg je mee.

Zegenen is nooit verblijvend: je blijft betrokken. Als coach bijvoorbeeld. Zou er een pool van coaches kunnen komen? Mensen die al tijdens de opleiding beschikbaar zijn als mentor en geestelijk begeleider? Ik hoop op vertegenwoordigers van een oudere generatie, en op gemeenten die bereid zijn tot verandering en leren. Die zijn er ook, gelukkig.

De spits van de (missionaire!) oproep ligt bij het concrete spreken over God. Met ‘concreet’ wordt niet bedoeld de taal van de orthodoxie of van de evangelical in plaats van de ‘vagere’ taal van de vrijzinnigheid. Met ‘concreet’ wordt bedoeld: wat betekent dit spreken over God (orthodox of vrijzinnig) in het dagelijks leven van mensen? In jouw leven? Wat merk je ervan? Kom je God nog tegen in je leven, en hoe dan?

Terug naar de Bron

Die oproep en dat verlangen sluiten naadloos aan bij de adviezen die het bureau Motivaction aan de kerk gaf: spreek over de betekenis van het Evangelie voor mensen in het hier en nu. Maak duidelijk wat je geloof in God uitmaakt.

Dat vergt dat we persoonlijk durven zijn, achter onze neus vandaan komen en opnieuw woorden vinden voor dat wat ons houvast geeft. Dat is niet gemakkelijk. Een kwestie van ‘oefenen’, zei Arjan Plaisier in de film Voor hen, gemaakt voor de eerste missionaire ronde.

Het is ook confronterend. Het zou zo maar kunnen zijn dat onze geloofswoorden niet echt geland zijn in ons leven, of dat we ontdekken dat het geloof allang is weggegleden en vervluchtigd. ‘Terug naar de Bron’ is dan het adagium. Jonge mensen kunnen ons daarin voorgaan en bij de les houden. Ik hoop nog veel van ze te leren.

Nynke Dijkstra-Algra is lid van het Missionair Team Protestantse Kerk.