Ds. Peter Verhoeff oordeelde tijdens een bezoek aan Leeuwarden zeer negatief over de uitstraling van de kerken op de Leeuwarder samenleving. De redenen en omstandigheden van de slechte sfeer hebben niets te maken met theologische inzichten, in zekere mate wel met opvattingen over geloof en geloven, maar de verschillen die op dat vlak bestaan kunnen onmogelijk reden zijn voor de onenigheid.

Sluiting

Een omstandigheid waarin de slechte sfeer is ontstaan is die van sluiting van kerkgebouwen. Er komen steeds minder mensen naar de kerk en de financiën van de gemeente laten het niet toe alle kerkgebouwen open te houden. De gebouwen die volgens de plannen worden gesloten, zijn alle gereformeerde kerken. De grond voor die beslissing wordt niet door iedereen begrepen. En dus ontstaat er tegenwerking.

Het is precies deze omstandigheid die voor de slechte sfeer zorgt. Die wordt versterkt door twijfels aan de financiele omstandigheden; hoe kunnen in de periode van economische recessie de overtollige gebouwen ooit het bedrag opbrengen zoals in de plannen voorzien?

Schande

Voor buitenstaanders is de onenigheid in Leeuwarden niet goed te begrijpen. De kerk heeft toch andere pretenties dan sluiting of behoud van kerkgebouwen? De voorzitter van de landelijke PKN sprak terecht schande van de situatie in Leeuwarden. Er zijn 95.000 Leeuwarders die wachten op de boodschap van het bevrijdende evangelie en niet op geruzie over kerkgebouwen.

De situatie in Leeuwarden is in zekere zin een radicalisatie van de omstandigheden van de kerk in de samenleving op veel andere plaatsen: veel aandacht voor de verlegenheid over de toekomst van de kerk. In kerkbladen en op sociale media blijkt de grote aandacht voor de kerk vooral in zorgelijke zin. Hoe kan de kerk de jeugd aan zich binden; wat is de positie van de kerk in de samenleving; hoe krijgen we voldoende mensen bereid om ambtsdrager te worden en hoe krijgen we de financiën rond?

Missie

Het zijn zorgelijke vragen die cirkelen rondom dat ene woord: kerk. Maar er kan alleen worden gesproken over de kerk met vier woorden: de kerk in de wereld. Kerk als kerk kan niet bestaan; de missie van de kerk is de wereld. Misschien is het wel een oorzaak van het crisisgevoel dat in veel kerken heerst: de kerk is vaak opgesloten in zichzelf en de kerk is de wereld vergeten.

Een geliefde tekst onder christenen is die in het Johannes-evangelie waarin wordt gezegd: alzo lief had God wereld dat Hij zijn enig geboren Zoon heeft gezonden (...). Een kerk die zich alleen druk maakt over zichzelf en de wereld vergeet, vergeet hoe God alle mensen van de wereld op het oog had toen Hij zijn Zoon naar de aarde stuurde. Dat het met zo’n kerk niet goed gaat, is te begrijpen; ze is zichzelf niet meer.

De boodschap van ds. Verhoeff: zo veel mensen wachten op het bevrijdende woord, heeft deze werkelijkheid als achtergrond.