Het goede leven
vrijdag 05 oktober 13:15
Met steeds meer kerken die dicht gaan en een weggevaagd CDA lijkt het christendom een randverschijnsel te worden in Nederland. Toch is er volgens Kaski-directeur Ton Bernts ruimte genoeg voor religie in Nederland.
Hij zei dat op het door het Nijmeegs Instituut voor Missiewetenschappen (NIM) georganiseerde symposium
Ruimte voor religie dat vandaag aan de Radboud Universiteit in Nijmegen is gehouden.
Twee op drie
Twee op de drie Nederlanders zien zichzelf als religieus, bleek uit de studie God in Nederland uit 2007. De meeste zinzoekers in onze sterk geïndividualiseerde maatschappij hebben volgens Bernts op religieus vlak behoefte aan beleving, identiteit en authenticiteit.
De traditionele kerken sluiten daar onvoldoende bij aan. Zo blijkt uit onderzoek bijvoorbeeld dat de PKN met name aansluiting vindt bij de traditionele burgerij, een groep die weinig op heeft met authenticiteit en beleving.
Die aansluitingsproblemen zijn volgens Bernts een aansporing om nieuwe ruimtes te zoeken. En die ruimtes zijn er voldoende, want de ruimte voor religie neemt niet zozeer af, maar neemt een specifieke vorm aan.
Plaats en ruimte
Bernts verwees naar Paul Post, hoogleraar Liturgische en Rituele Studies in Tilburg. Post kritiseert onderzoeken die veranderingen in geloof louter afdoen als veranderingen in de inhoud, bijvoorbeeld het Godsbeeld. Hij stelt dat plaats en ruimte steeds belangrijker zijn voor de rituelen en religieuze beleving.
Hij denkt daarbij aan bezoek aan kerk, klooster en kapellen. Maar ook aan nieuwe vormen van gedenken en herdenken, zoals het planten van het Wilhelmina Bos voor kankerpatiënten, de rol van kunst en cultuur en op natuurbeleving. Bernts: ,,Zelf denk ik ook aan het diaconale domein. Zorg voor anderen kan gecombineerd worden met ‘anders’ zijn, een andere rol opnemen.”
Pelgrimstocht
Op al deze terreinen zijn volgens Bernts opvallende ontwikkelingen te zien. ,,Zo neemt ondanks dalend kerkbezoek het aantal kloosterbezoeken en bedevaarten toe. Ook het gedenken en herdenken neemt een vlucht. En neem de tocht naar Santiago de Compostela.
Jaarlijks maken zo’n 150.000 pelgrims uit religieuze of cultuur-religieuze motivatie deze tocht. Ook op het diaconale domein gaat beleving een sterkere rol spelen op. Het vrijwilligerswerk in Afrika of Zuidoost-Azië dat veel schoolverlaters doen is daar een mooi actueel voorbeeld van.”
Deze ontwikkelingen wijzen er volgens Bernts op dat de innerlijke beleving van de nieuwe religiositeit specifieke eisen stelt aan de uiterlijke vormen zoals de ruimtes, de rituelen en de decors. Want ook in een onttoverde wereld blijft de hang naar religieuze betovering.