SGP-ers Kees van der Staay en Elbert Dijkgraaf krijgen er een collega bij in de Kamer. Toch staat de reformatorische zuil op instorten, volgens het nieuwe boek. Foto ANP Lex van Lieshout 

Het boek van de docent godsdienst en maatschappijleer aan de scholengemeenschap Pieter Zandt in Kampen verscheen deze week bij Brevier Uitgeverij.
Schouls, ambtsdrager van de Gereformeerde Gemeente in Kampen, verwacht niet dat de reformatorische zuil nog lang zal bestaan.

‘Ik denk dat je realistisch moet zijn. Er staat nog een huis, maar de ramen en deuren zijn eruit en de wind van onze cultuur waait er dwars doorheen’, schrijft hij. ‘Als je de zuil in stand wilt houden om daarin veilig te zijn, houd je een schijnwereld in stand.’

Dvd's

Twintig jaar geleden kon de reformatorische zuil zich nog afschermen van de samenleving, maar dat werkt nu niet meer, stelt hij. Internet speelt daarbij een grote rol. Schouls vergelijkt de reformatorische wereld met een oud softwareprogramma op een nieuwe computer. ‘Hoe goed het pakket ook kan zijn, het werkt niet meer. We kunnen de uiterlijke vormen in stand houden, maar ben je dan nog weerbaar in de samenleving?’

Volgens de auteur wordt de reformatorische zuil met eigen scholen, en organisaties als de Reformatorisch Maatschappelijke Unie en het Reformatorisch Dagblad niet alleen van buitenaf bedreigd, maar ook van binnenuit. Het postmodernisme is reformatorische christenen, met name jongeren, niet voorbijgegaan, stelt Schouls.

Zij kijken volop dvd’s, en zitten net zoveel op internet als hun leeftijdsgenoten, signaleert de docent. Ze relativeren de eigen traditie. Relishoppen is ook onder de refojeugd in. Kerkelijk lidmaatschap is niet meer vanzelfsprekend.

Vijandig

Er wordt door reformatorische christenen op twee manieren gereageerd op deze ontwikkelingen, schrijft Schouls in zijn boek. Er zijn mensen die de vensters zoveel mogelijk willen sluiten (zien de buitenwereld als vijandig) en mensen die de vensters willen openzetten (staan open voor de cultuur).

Schouls wil geen partij kiezen, maar pleit voor een ‘nadere reformatie’. Er is volgens hem in reformatorische kring ‘onbedoeld en onbewust’ scheefgroei is gekomen. ‘Net als in de Nadere Reformatie in de zeventiende eeuw is blijvende aandacht nodig voor de persoonlijke doorleving van genade en heil, die handen en voeten krijgt in het dagelijks leven.’

Essentie

Reformatorische christenen moeten worden gevormd ‘in het hanteren van Bijbelse principes in de moderne samenleving’, stelt Schouls. ‘Kerkelijke gemeenten zullen in de toekomst de broedplaats moeten zijn van mondige leden door het geven van Bijbelonderwijs, catechese, verenigingen en gespreksgroepen. Speciale aandacht vraagt de vertaalslag van het gereformeerde belijden naar de huidige situatie.’

De reformatorische zuil is volgens Schouls te veel op de eigen groep gericht. In de tijd van het Nieuwe Testament was er geen refozuil, schrijft hij. Hij is niet tegen reformatorische instellingen, maar stelt dat ‘een zuil geen garantie biedt om als christelijke gemeente te overleven’. ‘Het verlossend werk van Jezus Christus is de basis. Als er geen reformatorische zuil meer zou zijn, gaan we misschien terug naar de essentie van het christelijke leven.’

Johan Schouls, Up to date gereformeerd. Reformatorische gemeenschap in een opengebroken wereld, Uitg. Brevier, Kampen.