Elke dag komen we voor nieuwe verrassingen te staan. Foto: Benjamin de Groot

We zitten nu in de tweede week en inmiddels halverwege het opgravingseizoen. We komen nu op het punt waar de vermoeidheid langzaam maar zeker begint toe te slaan. De onderlinge banden tussen de vrijwilligers worden wel steeds hechter. De groep raakt nog meer op elkaar ingesteld en iedereen begrijpt elkaar veel beter. We zijn nu een echt team!

Afgelopen woensdag hadden we een ongenode gast. Uit stenen die een dag eerder opzij gezet waren, kwam een grote schorpioen tevoorschijn. Deze was zeer gepikeerd door het gedrag van zijn ‘buren’ en besloot met opgeheven staart een eindje verderop te gaan zitten.

Bemah

De nieuwe locatie lag midden in de resten van de bemah (een soort podium waarop de schrijn voor de Thorarollen stond). Het leek ons dan ook beter om de schorpioen te verhuizen naar een wat minder tumultueuze omgeving, zodat we allemaal rustig onze eigen weg konden vervolgen.

Gelukkig krijgen we ook aangenamer bezoek. Veel archeologen uit de regio komen minstens één keer langs om te kijken hoe het met hun collega’s gaat en te zien hoe de opgraving vordert. Eén van de meest ervaren mensen is dr. Mordechai Aviam die doceert aan het Kinneret College aan de zuidkant van het meer van Galilea.

Volgens de archeologen hier loopt hij al ‘duizend jaar’ rond en heeft hij elke steen in deze regio minstens één keer omgedraaid. In het noorden van Israel is er geen opgraving waar hij niet iets van weet. Het is niet verwonderlijk dat we werden getrakteerd op een uitgebreide lezing over verschillende religies die hier in de oudheid voorkwamen.

Aardewerk

Een andere oude vriend is Stefano de Luca. Deze Italiaanse Franciscaan werkt al zo’n 20 jaar in Galilea en begon zijn carrière als assistent van een door franciscaanse archeologen georganiseerde opgraving in Capernaum. Sindsdien kreeg hij de verantwoordelijkheid voor opgravingen in Capernaum, Magdala en op de Taborberg.

Stefano is een specialist in aardewerk en was zo vriendelijk ons een lange ladder te lenen zodat we aan serieuze opgravingen in onze cisterne (wateropslagplaats onder de grond) kunnen beginnen.

Vondsten

Een heel bijzondere vriend van het project is Yeshu. Ingenieur Yeshu Drei en archeoloog Haim Ben-David werken aan een opgraving op Umm el-Qanatir. Met dit project wordt met behulp van moderne techniek de resten van een synagoge gecatalogiseerd en weer overeind gezet.

Yeshu en Haim troffen een uitzonderlijke situatie aan: het gebouw was ingestort maar de resten waren niet aangetast door stenenroof in latere periodes. Het herbouwen van zoveel mogelijk onderdelen van deze synagoge biedt een unieke kans de architectuur te bestuderen op een manier die tot voor kort ondenkbaar was.

De doorgewinterde archeoloog weet echter dat het ondenkbare de standaard is in dit vakgebied. Dachten we onlangs nog dat het mogelijk zou zijn alle resten in dit seizoen boven de grond te krijgen; nu is het inmiddels duidelijk dat we dit doel niet halen.

Nieuwe ontdekkingen

Elke dag komen we voor nieuwe verrassingen te staan die het schema steeds verder uitrekken. Het aardewerk in lage niveaus wordt steeds vroeger van datering, de speciale vondsten stapelen zich op en er komen muren en banken tevoorschijn waarvan we voorheen niet hadden kunnen dromen.

De spanning rond deze nieuwe ontdekkingen is misschien wel de kern van archeologie. Vergeet de claustrofobische gangen vol draaiende messen en rollende ballen. Er bestaat geen beter gevoel ter wereld dan het vinden van het eerste kapiteel in de hele ruïne, of op een cisterne van zes meter diep zitten  zonder daar enig idee van te hebben (tot de stenen uit de afdekking losraken), of de gedachte aan het reconstrueren van alle glasscherven die we op die ene plek vonden.

Als er één cliché over de archeologie waar is, dan is het wel dit: Je kunt geen grotere beloning krijgen dan het ontrafelen van de mysteries van het verleden. Het zijn alleen niet de soort mysteries waar je direct aan zou denken.