De SGP hoopte op een afweging tussen de verschillende grondrechten die hier botsen. Foto ANP Lex van Lieshout

De rechters van het EHRM staan inhoudelijk achter de uitspraak van de Nederlandse Hoge Raad uit april 2010. Het Europees Hof verklaarde gisteren het beroep van de SGP tegen die uitspraak niet ontvankelijk en ongegrond.

De Hoge Raad, het hoogste rechtscollege van ons land, sprak in 2010 uit dat het uitsluiten van vrouwen op kieslijsten door de SGP „onaanvaardbaar” is. De Nederlandse staat kreeg de opdracht passende maatregelen te nemen tegen de partij zodat vrouwen wel een plek op de SGPkandidatenlijsten kunnen krijgen.

Beroep

De SGP had gehoopt dat het Europees Hof in het concrete geval van de SGP een afweging zou maken tussen de verschillende grondrechten die hier botsen. Enerzijds is er het antidiscriminatieverbod en anderzijds de vrijheid van godsdienst en vereniging.

Omdat het Europese Hof het beroep van de SGP niet ontvankelijk en ongegrond verklaart, maakt het Hof zelf geen belangenafweging tussen de verschillende grondrechten en staat de uitspraak van de Hoge Raad vast.

Nu het Europees Hof heeft gesproken, ligt de eerste verantwoordelijkheid weer bij het kabinet. Dat moet besluiten op welke manier het uitvoering gaat geven aan de uitspraak van de Hoge Raad.

Clara Wichmann

De uitspraak van de Hoge Raad was destijds het sluitstuk van een jarenlang proces tegen de SGP en tegen de staat van feministen onder aanvoering van het Clara Wichmannproefprocessenfonds. In 2003 eisten zij dat de SGP vrouwen moest toelaten en de kandidatenlijsten moest openstellen voor vrouwen.

Ingrijpende uitspraak De SGP betreurt de gang van zaken ten zeerste. SGP-partijvoorzitter Van Leeuwen zegt in een eerste reactie dat deze uitspraak zeer ingrijpend is. „Deze beslissing van het Europese Hof kan verstrekkende gevolgen hebben en dat niet alleen voor de SGP. De uitspraak komt erop neer dat het gelijkheidsbeginsel nu zó absoluut wordt gemaakt, dat andere klassieke politieke en religieuze vrijheden erdoor worden weggedrukt.”

Volgens Van Leeuwen zou deze redenering ertoe kunnen leiden dat ook andere politieke partijen, christelijke organisaties, kerken en levensbeschouwelijke instellingen in het gedrang gaan komen.

Consequenties

Het Europese Hof laat zich niet uit over de vraag hoe er nu verder gehandeld dient te worden. „De SGP wil de uitspraak nu eerst bestuderen en op zich in laten werken om daarna te kunnen nagaan wat de mogelijke consequenties van de uitspraak zijn”, aldus de SGP-partijvoorzitter. De partij wacht af hoe het kabinet zal reageren.

PvdA-Kamerlid Heijnen heeft gistermiddag schriftelijke vragen gesteld aan minister Spies van Binnenlandse Zaken. Hij wil van de bewindsvrouw weten welke maatregelen zij gaat nemen om ervoor te zorgen dat vrouwen op SGP-kandidatenlijsten kunnen komen. Wat de PvdA’er betreft zou dat kunnen door de SGP te verplichten de beginselen en reglementen aan te passen.

Verheugd

Voorzitter Anniek de Ruijter van het Clara Wichmann Proefprocessenfonds reageerde verheugd op de uitspraak. „We hadden het niet verwacht, maar wel heel erg gehoopt.” De Ruijter vindt dat de uitspraak van het Europese hof meer heeft opgeleverd dan verwacht.

„De SGP mag niet alleen vrouwen niet meer uitsluiten, maar moet ze ook daadwerkelijk op de kieslijst plaatsen.” De voorzitter van het fonds verwacht nu dat zowel de partij als de Staat der Nederlanden effectieve maatregelen gaat nemen om aan de uitspraak gehoor te geven.