Dat bleef zo tot de baas van de manege ernstig misbruik maakte van haar vertrouwen. Paarden waren sindsdien bedreigend. Mannen ook. De relatie met een vriendin werd evenmin een succes en sindsdien woont Anneke alleen, met haar katten en de vogels in de tuin. Soms raakt ze somber en depressief.

Gelukkig zijn er nu wel trouwe vriendinnen en familieleden die ze dan kan bellen. Of ze komt langs voor een gesprek. Haar laatste troost is de Zeedijk. Daar zit ze soms uren achtereen, in weer en wind.

Bij de zee vindt ze de troost van God. In het weidse vergezicht, de wolkenluchten met langszeilende vogels, de wind en het water met steeds weer veranderende kleuren. In die stilte of in de storm is God voor haar aanwezig om haar weer moed te geven en troost. ,,God is groter dan mijn verdriet”, zei ze eens.

Hoog en dreigend

Maar nu was Anneke heel verdrietig en angstig, want de laatste keer bij de zee was ze plotseling heel bang geworden. De zee was hoog en dreigend geweest. De zee had aan haar getrokken en had haar willen verzwelgen. De dood riep en God was er niet. Ze was er vandaan gevlucht en nu was ze zo bang dat haar laatste veilige plekje haar voorgoed ontnomen was. Troost verkeerde in het tegendeel: het was bedreigend geworden.

Samen gingen we dat weekend naar de dijk. Heel spannend was het, maar het water was stil en kabbelend. De dreiging was geweken. En het leek alsof God weer even glimlachte door de wolken. Misschien durft ze over een tijdje weer alleen te gaan en dat kwetsbare gevoel weer toe te laten.

Heel anders werkt dat bij Harrie. Hij heeft ook veel moeite met kwetsbaarheid en zachte gevoelens, maar bij hem roepen ze juist kwaadheid op. Harrie is een beer van een vent, 37 jaar, en heeft moeite met het beheersen van impulsieve gevoelens. Hij woont alleen in een unit op het terrein van de GGZ. Veel mensen om hem heen maken hem onrustig en in zijn eigen huisje kan hij zich terugtrekken en contact maken wanneer hij dat wil. 

Schreeuwen

Ik was even bij hem op bezoek en we spraken over de moeiten van het leven en ook over de mooie dingen die hij af en toe kon beleven. Het was een gemoedelijke sfeer en Harrie had thee gemaakt. Halverwege het gesprek excuseerde hij zich: Hij moest even naar het toilet. Ik hoorde hem opeens hard schreeuwen, maar toen hij terugkwam in de kamer glimlachte hij vriendelijk en we zetten ons gesprek voort.

Na een tijdje voelde ik dat de spanning iets toe nam: tijd om op te stappen. Ik gaf hem een hand. Hij bedankte me voor het bezoek en zei: ,,Sorry dat ik even de kamer uitging. Dat moest even, anders had ik u op uw gezicht geslagen. Ik hoop niet dat u dat erg vindt.”

,,Nee hoor, helemaal niet”, zei ik, enigszins verbouwereerd. Soms kunnen nabijheid en kwetsbaarheid benauwend worden en verkeren in hun tegendeel. Dan worden daardoor juist gevoelens van angst of agressie opgeroepen. Dat kan de relaties tussen mensen onderling verstoren. De relatie met God ook.