Zoals de wind waait, zo waait de jas. Door de jaren heen bleef Rutte dat principe trouw. Foto: ANP

Hoe is het echter met zijn morele kompas? Zijn er principes waar hij door de jaren heen trouw aan is gebleven?

Rutte heeft zich eens geprofileerd als 'GroenRechts'. Dat bleek een opvlieger te zijn. Ook verdedigde hij met verve de absolute vrijheid van meningsuiting. Toen hij er op werd gewezen dat dan ook de Holocaust mag worden ontkend, kroop hij in zijn schulp om er niet weer uit te komen.

In de VVD vraagt men zich tegenwoordig af hoe liberaal Rutte eigenlijk is. Lijdt hij niet aan 'een liberaal tekort'? Uit een waslijst van voorbeelden die in de VVD rondzingt - heel zachtjes, dat wel - pik ik er drie.

Geschillen

Het kabinet verhoogt de griffierechten met honderden procenten. Daardoor wordt het de modale burger in de praktijk onmogelijk gemaakt geschillen voor te leggen aan de  rechter.

De straffen in ons land behoren tot de top van Europa. Desondanks wil het kabinet in de wet minimumstraffen vastleggen. Dat belemmert rechters om in voorkomende gevallen maatwerk te leveren.

Rutte opperde in het geval van de zogenaamde pedopriesters de in de wet vastgelegde verjaringstermijn aan de laars te lappen. Populistische willekeur in optima forma.

Drie voorbeelden die rechtgeaarde liberalen een gruwel zijn. Ze duiden er op dat de beginselen van de rechtsstaat niet bepaald Ruttes ding zijn.

Sociale liberaal

Is hij echter niet, zoals hij zelf wel heeft gezegd, vooral een sociale liberaal? Daar lijkt het ook al niet op . De meest kwetsbare groepen waren het eerste doelwit van zijn kabinet. Opnieuw drie voorbeelden.

De uitkeringen van bijstandsgerechtigden en jonggehandicapten worden gekort met tien respectievelijk vijf procent. De professionele begeleiding voor mensen met een IQ tussen de zeventig en vijfentachtig procent wordt beëindigd. Psychiatrische patiénten worden als enigen opgezadeld met een extra jaarlijks eigen risico van tweehonderd euro.

Als er bij Rutte als sprake is van sociale liberale beginselen dan passen ze gemakkelijk in een vingerhoed.

Rioolsite

De PVV opende dezer dagen een rioolsite waarop men, desgewenst anoniem, kan spuien wat men vies en voos vindt aan in ons land werkende Midden- en Oost-Europeanen. Half Europa staat op de achterste benene, Nederalndse werkgevers spuwen hun gal, maar Rutte weigert als minister-president afstand te nemen van de site van Wilders. Het doet denken aan 2006.

Rutte was toen staatssecretaris en tegelijkertijd - een curieuze combinatie - campagneleider voor de VVD bij de gemeenteraadsverkiezingen. De VVD stond er slecht voor in de peilingen. Om het tij te keren probeerde Rutte zich in te likken bij de kiezers door hen een- en andermaal op te roepen de impopulaire gemeentelijke ozb-aanslag niet te betalen.

Daarmee werd hij de enige bewindspersoon uit de geschiedenis die burgers aanspoorde tot obstructie en burgerlijke ongehoorzaamheid. Als het gaat om macht en electoraal gewin lijkt Rutte geen zee te hoog te gaan.

Trio

In maart gaat het trio Rutte, Verhagen en Wilders opnieuw wekenlang onderhandelenover het kabinetsbeleid. Formatie, aflevering twee. Opnieuw heeft Wilders de sleutel in handen. Rutte neemt daarom zijn gore site op de koop toe.

In 2006 moesten de kiezers voor de VVD worden gepaaid, nu mag Wilders niet worden mishaagd. Zoals de wind waait, zo waait de jas. Door de jaren heen bleef Rutte dat principe trouw.