Lútsen Kooistra
zaterdag 12 mei 9:02
De leiders van de fracties van CDA en ChristenUnie hebben gedurende het kabinet-Rutte geen contact gehad; zelfs geen kopje koffie gedronken. Dat bleek uit opmerkingen van Arie Slob, de fractievoorzitter van de ChristenUnie.

Arie Slob. Foto: ANP
Om meer dan een reden is dat merkwaardig. Bijvoorbeeld omdat beide partijen geworteld zijn in dezelfde traditie van de christendemocratie en er dus sprake is op z’n minst verwantschap.
Als verwanten elkaar niet opzoeken, dan is die verwantschap kennelijk niet meer belangrijk. Het is de vraag of CDA en ChristenUnie zich die afstandelijke houding op het punt van de verwantschap kunnen permitteren.
De christendemocratie heeft hoge pretenties. Die gaan uiteindelijk terug op: wij hebben een Woord voor de wereld. Die overtuiging is uitgewerkt naar allerlei praktijken, die samen zoiets als de christendemocratische traditie vormen.
Die traditie is op onderdelen rijk. De sociale wetgeving in ons land is geinsprieerd door de christelijke wortels van de christendemocratische partijen. En, ruimer gezien, die wortels zijn mede de levensaders van de humanisering van de Nederlandse samenleving.
Mensbeeld
De praktijk van de christelijke politieke partijen is mede vorm gegeven vanuit het christelijk mensbeeld. De belijdenis over de mens als ‘Gods beeld en gelijkenis’ is inspiratie geweest voor concrete politiek. Bijvoorbeeld ten aanzien van sociale verhoudingen en rechten van het individu.
De christendemocratische traditie heeft in zeker opzicht steeds gefungeerd als correctie op heersende praktijken, bijvoorbeeld op die van het liberale denken. In onze tijd lijken andere bewegingen aanleiding en reden voor correctie door christendemocratisch denken.
Bijvoorbeeld het mensbeeld dat ten grondslag ligt aan de inhoud en de vorm van onderwijs aan jonge kinderen. Niet het kind is uitgangspunt voor beleid gericht op onderwijs en vorming, maar een opvatting over controle en sturing op rendement.
Het kind wordt daarin niet gezien in het perspectief van diens eigenheid - laat staan als een kind van God maar als een
factor in een uniformerend proces gericht op voorspelbaarheid in economisch rendement.
Het mensbeeld zoals dat verscholen ligt achter de onderwijspraktijk, is een ontkenning van vrijwel alles wat de christendemocratische traditie heeft geïnspireerd. De vervreemding tussen geloofsovertuiging op zondag en de politieke en onderwijspraktijk op maandag is zo groot, dat ook overtuigde christenen en christen-politici niet eens meer zien hoe haaks het ander op het een staat. Op dit punt moeten de schellen van de ogen vallen.
Geweldige taak
Hier ligt een geweldige taak voor CDA en ChristenUnie. Beide hebben een vruchtbare voedingsbodem om een kritische correctie toe te passen op het heersende materialistische en vertechniseerde mensbeeld achter de praktijk van het onderwijsbeleid - overigens daar niet alleen. De inspiratie is er; de woorden zijn er - hoewel die eerst moeten worden opgedolven omdat ze zijn vergeten - en de noodzaak is er.
CDA en ChristenUnie als hoeders van een traditie die heilzaam is voor mensen en voor de samenleving moeten veel meer doen dan samen koffiedrinken. Het (her)ontdekken van een traditie-eigen mensbeeld is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid.