Het weglopen van Wilders heeft zulke verstrekkende gevolgen dat het nu zaak is dat politieke partijen over de eigen schaduw heen stappen. Foto: ANP

Nederland had al een slechtere naam in de financiële wereld en die wordt alleen maar slechter. Dat zullen de Nederlandse burgers de komende weken en maanden merken. De hogere rente die ons land zal moeten betalen op de staatsleningen komt boven op de extra financiële verplichtingen die ons land zichzelf en die Europa Nederland oplegt.

Het is gemakkelijk om te verwijzen naar waarschuwingen die al klonken nog voordat de drie partijen het verbond aangingen; daarvoor is de situatie te ernstig. Hoe ernstig, zal blijken als Nederland op 30 april in Brussel moet vertellen hoe het zijn verplichtingen aangaande het tekort - maximaal 3 procent - zal uitvoeren.

Nu al kan worden gezegd dat de gang naar Brussel een hele zware zal zijn voor de minister van Financiën, Jan Kees de Jager. Hij is het geweest die onder de politieke druk van Wilders de afgelopen maanden de eisen aan de nationale begrotingen heeft aangescherpt; hij was het die het zware middel van een eurocommissaris heeft ingezet. En hij is het die straks met een verhaal moet komen over de uitzonderlijke Nederlandse omstandigheden die het wel heel moeilijk, zo niet onmogelijk, maken om te voldoen aan de eisen die hij zelf heeft geformuleerd.

Voorlopig dieptepunt

Dit is een voorlopig dieptepunt in de tamelijk dramatische ontwikkeling die ons land sinds het aantreden van het kabinet heeft doorgemaakt. Anderhalf jaar lang zijn te weinig hervormingen doorgevoerd die nodig zijn om ons land ‘er weer bovenop’ moeten helpen.

Zelden zijn er in zo’n korte tijd zoveel klachten gekomen over het uitblijvend leiderschap van het kabinet als de afgelopen maanden. Werkgevers, economen en belangenbehartigers van diverse snit hebben met vriendelijke, waarschuwende, smekende en harde taal het kabinet gemaand eindelijk met beleid te komen. Maar de zorgen om de gedoogpartner binnen boord te houden namen te veel energie.

Intussen is Nederland gezakt in het rijtje van financieel en economisch sterke landen; de aansluiting met Duitsland komt steeds verder onder druk te staan. Bovendien heeft ons land zijn positie in politiek Europa verspeeld.

Verantwoordelijkheid

Het weglopen van Wilders heeft zulke verstrekkende gevolgen dat het nu zaak is dat politieke partijen gemeenschappelijk verantwoordelijkheid nemen; ‘over de eigen schaduw heen stappen’, zoals het sinds zaterdag klinkt. In die zin is de situatie een kans voor de politiek zich te hernemen en te laten zien dat het echt gaat om de belangen van ons land en zijn burgers.

Het is met name de CDA’er Van Haersma Buma die het duidelijkst toont hoe het kan: de bereidheid hebben om meerderheden in de Kamer te krijgen voor een verantwoorde begroting en wel zo snel mogelijk. Die houding getuigt van meer realiteitszin dan de boodschap van Samson van de PvdA: alle aandacht voor verkiezingen.

En Wilders? Die probeert de AOW’ers tot zijn nieuwe doelgroep te maken, nadat hij Henk en Ingrid de rug heeft toegekeerd. Maar of die er in tuinen? Ze zullen wel wijzer zijn.