Rutte, Van der Staaij en Pechtold bij de ingang naar de plenaire zaal van de Tweede Kamer. Foto ANP

Het is natuurlijk officieus. Er is geen akkoord zoals met de PVV, maar de regering heeft geen meerderheid zonder de staatkundiggereformeerden. Daarom sprak premier Rutte donderdag en gisteren met Kees van der Staaij. Beiden doen er schimmig over, maar er kan geen andere reden zijn dan dat Van der Staaij op de hoogte gebracht werd over de voorlopige resultaten in het Catshuis.

Dat deed Rutte niet met Arie Slob (ChristenUnie) of Alexander Pechtold (D66), fractieleiders van eveneens niet al te linkse partijen die best wel eens mee willen stemmen met VVD, CDA en PVV. Zelfs Hero Brinkman werd niet gevraagd.

Bijna regeringspartij

Zo dicht bij de macht is de SGP nog nooit geweest. Een keer eerder was de SGP bijna regeringspartij. In 2002 lieten VVD en CDA het eerste kabinet-Balkenende na een enkele maanden vallen, omdat ze het geruzie bij coalitiepartner LPF zat waren. De verkiezingen die volgden leidden niet tot de gewenste meerderheid van CDA en VVD. Na weken van overleg kwamen CDA en PvdA toch niet tot een regeerakkoord. En dus moesten CDA en VVD proberen een partij te vinden die hun wel een meerderheid gaf.

Linkse partijen als GroenLinks en SP waren geen optie, evenmin kon de LPF alsnog gevraagd worden. Bleven over: D66 of ChristenUnie en SGP. D66 had aanvankelijk geen zin om rechts in het zadel te helpen, ChristenUnie en SGP wel.

Bij de gesprekken die volgden, kwam bij D66 de eetlust al etende, terwijl bij de liberale VVD toch fundamentele bezwaren bleven over samenwerking met de orthodox-protestanten van de SGP. Uiteindelijk trad D66 toe tot het kabinet en dropen de kleine christelijke partijen beteuterd af.

Maar ook de eetlust bij de ChristenUnie was gewekt. Drie jaar later in 2006 mocht de partij in het kabinet-Balkenende IV met CDA en PvdA meeregeren. Daar merkte de jonge fusiepartij dat getuigen in het parlement toch iets anders is.
 
Recht in de leer

De partij moest nu zaken als abortus en homohuwelijk als staand beleid verdedigen. Dat er geen verdergaande wetgeving op ethisch gebied kwam, noemde de ChristenUnie wel als verdienste. Maar de SGP wees er op dat de ChristenUnie ook niets beperkend kon doen. De SGP bleef liever recht in de leer.

Maar de geur van macht heeft dan toch de SGP kunnen verleiden. De partij mag niet aan de regeringstafel mee-eten en praat ook niet, zoals de PVV, mee over de menukaart. Maar even ruiken mag wel.

Of dat een probleem is? Nee, natuurlijk niet. Elke partij zit in de Tweede Kamer om zoveel mogelijk van de eigen standpunten te verwezenlijken. En dat kan alleen als er een zekere mate van macht bereikt wordt. Kees van der Staaij heeft groot gelijk dat hij met Rutte gaat praten. Maar doe daar dan niet zo stiekem en flauw over.

Van het hoofd van Van der Staaij is af te lezen dat hij deze positie wel mooi vindt. Nee, het is de VVD die er belang bij heeft om de samenwerking met de SGP te verbloemen. De smaak van macht is bij de liberalen een beetje verdwenen. Vraag maar aan VVD-Kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert hoe het ook al weer zat met de weigerambtenaren.