Over hetgoedeleven.com: Het goede leven wil een ontmoetingsplaats zijn voor christenen. Op onze site bieden wij nieuws en achtergronden over geloof en samenleving. U kunt reageren op verhalen of  zelf discussies starten.
 Lees Verder

Geloven
Ontmoeten Forum
dinsdag 14 oktober 14:09
Geachte Piet Strootman, In Uw reactie zegt U: " het gaat volstrekt niet om een soort algemeen geloof, " Er is hier weer sprake van een misverstand, denk ik. Hier wordt weer Geloof met godsdienst verward. Ik heb het over het gemeenschappelijke dat elk waarachtig Geloof in zich draagt. Net zoals we het over dezelfde hebben als we spreken van "de God van Abraham; de God van de Christene...
zondag 12 oktober 22:06
Inderdaad, Strootman, ik zie in die uitspraak ('Eer Abraham was, was Ik') de bedoeling. En die is dat Hij, in de Geest, altijd bestaan heeft. Dus ook nu op 12 oktober 2014! De juiste tekst is trouwens: 'Eer Abraham was, Ben Ik'. In de tegenwoordige tijd dus. Het "Ben Ik" slaat op het eeuwig Zijn. Het Zijn zonder begin en zonder einde. Hij demonstreert hier de eeuwigheid van het Leven. Het...
zondag 12 oktober 16:20
Paulus schreef in 2 Korinthe 13.5 aan ons:'Stelt uzelf op de proef, of gij wel in het geloof zijt, onderzoekt uzelf.Of gelooft gij niet, dat Jezus Christus IN is is?Want anders zijt gij verwerpelijk'En Johannes schreef in Johannes 4.2 en 3:'Hieraan onderkent gij de Geest Gods:Iedere geest, die belijdt, dat Jezus Christus in het vlees gekomen is, is uit God; en iedere geest, die Jezus niet belijdt,...
Zoeken naar ruimte in muurvaste standpunten
Henk Vreekamp
maandag 29 oktober 14:42
Met enige tegenzin begon Henk Vreekamp aan de zoveelste publicatie over kerk, Israël en de Palestijnen. Maar Meervoudig verbonden bleek een prettige verrassing. Eindelijk een boek dat ruimte zoekt om de tranen aan beide kanten van het conflict te ontdekken.
Zoeken naar ruimte in muurvaste standpunten
Palestina vrij staat er met graffiti op een Israëlische vlag. Meervoudig verbonden zoekt ruimte om de tranen aan beide kanten van het conflict te ontdekken. Foto EPA

Met enige tegenzin begon ik aan Meervoudig verbonden. ‘Nieuwe perspectieven op vragen rond kerk, Israël en Palestijnen.’ Alles is toch al gezegd over dit onderwerp? De omslag van het boek nodigde ook niet uit. De kleuren groen en oranje van de Palestijnse en het blauw van de Israëlische vlag harmonisch met elkaar verbonden. Nogal goedkoop. En dan de titel Meervoudig verbonden. Doorzichtige zet om het op Israël betrokken ‘onopgeefbaar verbonden’ op te rekken.

Impasse

Al lezend voelde ik mijn weerstand verdampen. Ik had een boek in handen waarvan de schrijvers vast besloten waren een uitweg te vinden uit een onhoudbare impasse. Muurvast liggende standpunten. Vóór Israël. Vóór de Palestijnen. De brede middengroep daartussen is het gedram meer dan zat en trekt zich terug in onverschilligheid.

Nu wist ik van Elie Wiesel al dat niet pro of contra maar onverschilligheid de grote dreiging is. Het boek mikt op het vermoeide en onverschillig geworden middenveld. Dat is hoog tijd en broodnodig.

Het eerste deel van het boek, Grondlijnen, gaat over de core business van kerk en theologie. Kan de Bijbel nieuwe ruimte scheppen in het dichtgeslibde gesprek over Joden en Palestijnen? In het tweede deel, Perspectieven, gaat het over vier onderwerpen die vaak verwarrend door elkaar lopen. Die daardoor tot heftige polarisatie leiden. En die je daarom moet ontvlechten om ze elk op zich weer helder te kunnen zien. Die vier onderwerpen zijn: Israël, Palestijnse christenen, de islam en de politiek.

Ik raad aan met het tweede deel te beginnen. Een goede start biedt het artikel van Gertrudeke van der Maas die ‘theologie na Auschwitz’ tot inzet kiest. Van Marquardt leerde ze hoe een anti-joods gerichte theologie slachtoffers maakt. Dan trekt ze met een groep gemeenteleden door Israël en de Palestijnse gebieden.

Diepe pijn

De groep stelt aan de Joodse Dalia Ashkenazi kritische vragen over de houding van Israël ten opzichte van Palestijnen op de West Bank. Dalia wil eerst weten wat de achtergrond van deze vragen is. Als het je oprechte intentie is ons in deze samenleving verder te helpen, ‘ga dan niet voorbij aan onze diepe pijn. Alleen als je onze diepe pijn wilt begrijpen die we met ons meedragen vanuit onze geschiedenis, zul je ons verder kunnen helpen’.

Hoe kunnen christenen eraan bij dragen dat Joden niet meer bang hoeven te zijn in deze wereld? Precies deze vraag vormt de inzet van de beleden onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël.

Hierna adviseer ik de bijdrage van Johan van den Berg te lezen. Hij schrijft vanuit zijn contacten met Palestijnse christenen. Ook hij vraagt aandacht voor de pijn, die van het Palestijnse volk. Zijn vraag: waar zitten tussen alle ‘harde feiten’ openingen die een heilzame uitweg kunnen bieden? ‘Wij kunnen de context van Israël en de Palestijnen nooit volledig doorgronden, maar we kunnen hun wel de ruimte geven om uit te praten en bij ons zichzelf te kunnen zijn’.

Dienstbaar

Nadat Bernhard Reitsma zorgvuldig afwegend is ingegaan op de verhouding van kerk en Israël tot de islam, rest tenslotte het harde veld van de politiek. Leo J. Koffeman staat stil bij het spreken van de kerk. Hij merkt bij zichzelf een verschuiving van wat de kerk te zeggen heeft naar hoe ze dienstbaar kan zijn aan intensieve communicatie. Govert Buijs sluit af met een vurige waarschuwing tegen vermenging van religie en politiek. Het grote gevaar schuilt in een theologie die naar het middenoosten kijkt in het licht van apocalyptische scenario’s. Met eindtijdverwachtingen moet je omgaan zoals een apotheker met gif omgaat: heel behoedzaam. 

En dan het eerste deel. Doen Bijbel en theologie er toe in een conflict als tussen Israël en Palestijnen? Ik herinner me uit mijn synodetijd dat een debat weer eens vast was komen te zitten tussen twee fronten van opgestapelde bijbelteksten. Waarop een afgevaardigde de vergadering toeriep: ‘Zonder Bijbel minder heibel’. Misschien een verlossend woord op dat moment. Maar geen laatste woord.

De bundel opent met een intrigerende maar niet eenvoudige bijdrage van de Joodse geleerde Shaul Magid onder de titel ‘Subversie als Bijbelse crux’. Het komt er op neer dat we de Bijbel niet als afgerond front moeten zien waaruit twee partijen elk hun argumenten putten om zich vervolgens in te graven. De clou, aldus Magid, is dat ons meningsverschil in de Bijbel zelf is terug te vinden.

Tegenstem

De Bijbel biedt niet de ruimte voor het eigen gelijk, maar vertolkt nu juist zelf stem en tegenstem. In zijn bijdrage ‘De Bijbel als tegenspreker’ pakt Klaas Spronk deze draad op. Om ruimte in de uitleg terug te vinden pleit Spronk voor eerherstel van de klassieke viervoudige betekenis van een tekst: de letterlijke, de allegorische, de morele en de mystieke. Er is nooit één uitleg waarmee je je opponent de mond kunt snoeren.

Hierbij sluit goed aan het informatieve artikel van Kees Jan Rodenburg over de Joodse omgang met de Bijbel als spiegel voor het christelijke Israëldebat.

Alles goed en wel, aldus Arjan Plaisier, maar één ding ligt voor de kerk onwrikbaar vast. ‘In Jezus Christus is alles nieuw geworden’. Hij reageert op Robert W. Jenson van wie de bijdrage is opgenomen ‘Naar een christelijke theologie van het Jodendom’.Plaisier vertaalt het nieuwe in Christus naar de vraag of de landbelofte nog geldt voor Israël. ‘De hand wordt overspeeld wanneer met te grote stelligheid wordt betoogd dat deze ‘landbelofte’ onverkort blijft gelden, zeker wanneer dit nader ingevuld wordt als de belofte van een Rijk van Israël in Palestina, met Jeruzalem als hoofdstad’.

Tegelijkertijd houdt Plaisier vast aan de ‘onopgeefbare verbondenheid’ van God met het volk Israël. Dat brengt hem tot de uitspraak dat de staat Israël voor de kerk niet een gewone staat is. ‘Dat is onmogelijk, ook wanneer de oprichting van de staat niet gezien wordt als concrete vervulling van de profetieën’. Israël heeft recht op een eigen land, en verdient steun voor wat betreft zijn bestaan en voortbestaan.

Emotie

Dit gezegd hebbend, vraagt Plaisier aandacht voor de ramp die Palestijnen getroffen heeft juist bij de geboorte van de staat Israël. En hier laait de emotie hoog op. Plaisier wil van deze in zijn ogen onvruchtbare emotie af zodat we over het conflict ‘genuanceerder en gematigder’ kunnen spreken.

Wat is het nieuwe in deze bundel? Het doortastend zoeken naar ruimte. Ruimte om de Bijbel op een nieuwe manier te lezen: het conflict dat ons verlamt, kent de Bijbel zelf ook. Ruimte om de Bijbel in de eigen context van Joden en Palestijnen te leren kennen. Ruimte om bij de ander op bezoek te gaan en diensten in elkaars synagogen en kerken mee te maken. Ruimte om de tranen aan beide kanten van het conflict te ontdekken. Dit laatste vooral.

Dr. H. Vreekamp oud-predikant voor Kerk en Israël

Donderdag 1 november wordt de bundel Meervoudig verbonden gepresenteerd. Locatie: Thomaskerk, Prinses Irenestraat 36, 1077 WX Amsterdam

Delen via:
2
reactie(s)
Schrijf als eerste een reactie!
dinsdag 30 oktober 13:48
Een mooie recensie, maar het zou wel prettig zijn ergens de titel en dergelijke duidelijk te vermelden.
A. Plaisier, K. Spronk (red.), 'Meervoudig verbonden. Nieuwe perspectieven op vragen rond kerk, Israël en Palestijnen', Zoetermeer 2012, paperback 144 pag.,
€ 14,50.
woensdag 31 oktober 13:59
Op 27 okt. presenteerden Kairos/Sabeel in Amersfoort hun visie op Israel en wij protesteerden er tegen met onze visie.
Zie onze argumenten tegen de Kairos/Sabeel brochure van Henri Veldhuis en onze Israelvisie op http://tora-yeshua.nl/2012/10/de-muur-is-weggebroken-ef-214-kairos-en-sabeel-spannen-de-bijbel-voor-hun-anti-israel-karretje/
Shalom,
Ben Kok (joods-chr pastor)
Login om te kunnen reageren
Uw emailadres
Uw wachtwoord