Angela Merkel zit als bondskanselier stevig in het zadel. Foto: EPA

Daarom neem ik u haastig mee naar ons machtige buurland Duitsland. Zondagavond had ZDF, een van de grote Duitse publieke zenders, het jaarlijkse ‘zomerinterview’ met de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Zij gaat in september 2013 op voor een nieuwe periode.

Belangrijkste thema richting die verkiezingen: Europa. Wie in Nederland nog mocht twijfelen aan onze lotsverbondenheid met de Europese Unie, die zou dat interview moeten bekijken.

Duitsland is het grootste, het rijkste, het machtigste. Het land zou in de fictie kunnen leven, dat het de eigen zaken wel af zou kunnen buiten de Europese Unie om.

In het zadel

Angela Merkel zit als bondskanselier stevig in het zadel. Zij vertelt in alle rust en met een vertrouwenwekkende glimlach op haar gezicht, dat Duitsland op wereldschaal zo weinig voorstelt, dat het de concurrentie met de rest van de wereld zal verliezen. Alleen een goede samenwerking binnen de Europese Unie en op de Europese interne markt geeft de Europeanen de positie om economisch bij te blijven.

Het is geen nieuwe werkelijkheid, die de bondskanselier beschrijft. Veel van de discussies, ook in ons eigen land richting de komende verkiezingen, zijn onzuiver. Niet, omdat die discussies niet gevoerd zouden mogen worden. Wel, omdat ze ten onrechte bezijden de bestaande werkelijkheid worden gevoerd.

We hebben er eigenlijk geen benul van dat de Europese interne markt ons niet alleen heel veel materiële voorspoed brengt, maar dat de prijs ervoor is dat we eigenlijk helemaal geen eigen nationale economie meer hebben. Geheel overeenkomstig de ontwikkelingen op de Europese interne markt, ontwikkelen ook de economische krachtcentra in eigen land zich op regionale schaal.

Functioneren

Daarom zijn al die discussies ‘voor of tegen Europa’ achterhaald. Het gaat allang niet meer over Europa ja, of Europa nee. Het gaat erover hoe de Europese Unie functioneert.

Het beeld wordt vertekend, ook door de financiële markten. Daar doen we net alsof de zaken economisch, financieel en monetair op een nationale schaal beslist worden.

Alsof de euro in Griekenland een heel andere munt is dan in Duitsland. Alsof Italië en Spanje de eigen problemen eerst maar zelf moeten oplossen. Alsof een voetbalelftal kan winnen, wanneer de spelers allemaal vooral overtuigd zijn van de eigen klasse en voortdurend voor zichzelf proberen eeuwige roem te verwerven.

Rechten en plichten

Angela Merkel laat ons, ook weer in dat interview van zondag, wat anders zien. Als team spelen we een wedstrijd, waarin de individuele belangen ondergeschikt zijn gemaakt aan het gezamenlijke doel. Het is helemaal niet de vraag of Duitsland al dan niet solidair wil zijn. Het is de vraag of alle spelers zowel de rechten als de plichten nakomen, die voortvloeien uit de gezamenlijk afgesproken doelen.

En jazeker, ook de plichten. Alle lidstaten moeten voldoen aan de afspraken voor de begrotingsdiscipline. Alle Europese banken, of ze nu van Spaanse, Duitse, Italiaanse, Nederlandse of Griekse origine zijn, moeten voldoen aan de Europese regels.

We zullen de komende maanden richting 12 september door onze nationale politici overgoten worden met teksten, waarin ze op verschillende manieren tracht deze werkelijkheid meer of minder te vertekenen. Ondertussen maken velen van ons gebruik van de mogelijkheden van diezelfde Europese interne markt om binnen Europa uit te zwermen en uit te rusten.

Als u dan rustig op de camping aan een Spaanse costa of op een Grieks eiland nadenkt, dan weet u opeens, waarom ook in Nederland op 12 september de verkiezingen over Europa gaan.