Naar binnen en naar buiten kijken

Annegreet van der Wijk ervaart dat het soms moeilijk is om stil te worden, om de rust te vinden. Vaak wordt ze dan toch overvallen door momenten van vrijheid die haar omhoog trekken.

Zijn momenten van rust en inkeer niet schaars? In mijn leven, en in heel veel levens? Omdat we druk zijn? Omdat het niet meteen iets oplevert? Omdat we niet meer weten hoe we tot rust kunnen komen? Omdat heel veel rituelen en routines daarvoor uit het dagelijks leven zijn verdwenen? Of omdat we misschien zelfs bang zijn voor dat wat de stilte omhoog stuwt?

Terwijl ieder mens op een bepaald moment in zijn leven op een punt komt waar je op jezelf wordt teruggeworpen. Waar inkeer niet een keuze is, maar waar je eerder opengescheurd wordt. Als het leven een onverwachte wending krijgt. Waar vragen opkomen. Wie ben ik? Wat wil ik? Hoe moet ik verder? Wie houdt er van me? Waar hoor ik bij?

Verbondenheid

Eigenlijk is het jammer dat we dan pas ruimte maken voor de vraag naar de wezenlijke dingen in ons leven. Tegelijk is het ook wel begrijpelijk en rustig dat we niet bij elke afslag in ons leven geconfronteerd worden met existentiële vragen.Maar toch, een bepaalde mate van verbondenheid met de grond van ons bestaan, los van hoogte en dieptepunten, zou misschien wel een andere wereld kunnen opleveren.

Een bewuste manier van leven, ik denk dat veel mensen daar nu naar verlangen. Ik denk dat de kunst van inkeer, gebed, meditatie en mindfulness er op gericht is om de dingen te laten zijn zoals ze zijn. Pas wanneer je de dingen ten volle kunt laten zijn zoals ze zijn, de mooie en de moeilijke dingen, dan komt er een bepaalde scheppingsenergie los. Als je niet meer hoeft te verzetten, als je je niet meer hoeft te verdedigen, te controleren of te bemoeien. Dan kan er iets anders gaan stromen. Misschien komt er zelfs meer ruimte voor creativiteit en inspiratie.

Dynamiek

Tegelijk zijn rust en inkeer niet alleen verbonden met stilte en verstilling. Ze hebben niet alleen te maken met een blik naar binnen. Het gaat om een dynamiek van binnen naar buiten en van buiten naar binnen. Hoe dat precies werkt weet ik niet – en hoef ik ook niet te weten. Als ik dat probeer te ontrafelen sla ik het geheim uit mijn leven.

Maar vaak, op momenten dat het leven me benauwt en het me bijna niet lukt om naar binnen te keren, stil te worden, af te stemmen op God, lijkt het wel alsof God zich op mij afstemt. Als aan het eind van een huisbezoek in gebed de rollen zich omdraaien en de vrouw met ernstige psychiatrische problemen opeens voor mij begint te bidden.

Als een van onze kinderen opeens midden op straat stil staat en zegt: ik moet je even knuffelen. Momenten van heelheid, van puurheid, van vrijheid die mij op donkere momenten omhoog trekken, doen opstaan. Die me overvallen. Die mij bezielen. Momenten die mij raken die mij herinneren hoe God mij vast houdt en op weg zet.

Ds. Annegreet van der Wijk is voorganger van de doopsgezinde gemeente Bussum-Naarden.