Stilte opent je hart voor het onzegbare

Neeltsje Bouma

Hoe geef je vorm aan een tijd van inkeer en stilte? Hoe kun je werkelijk ‘de zinnen verzetten’? In de zomer vertellen verschillende mensen hierover.

Sinds dit weekend is de grote vakantie-uittocht weer op gang gekomen. Ruim elf miljoen Nederlanders gaan de komende tijd op vakantie. 2,5 miljoen in eigen land en zo’n 8,8 miljoen naar het buitenland. Het woord vakantie, komt van vacare en betekent vrij zijn van en voor. Vrij zijn van het gewone, van het dagelijkse doen en laten, het gewone ritme even doorbreken. Niet omdat dit een last zou zijn, maar omdat het nieuwe energie in ons vrijmaakt.

Vakantie is een tijd van luieren en lummelen, van in het gras liggen en naar de wolken kijken. Nieuwe ervaringen opdoen, ver weg of dichtbij. En aan het einde van de vakantietijd pakken we langzaam de draad weer op. Om zo lang mogelijk dat ‘vakantiegevoel’ vast te kunnen houden.

Afstand nemen

De sabbatical die ik vorig jaar mocht houden, is daarmee te vergelijken. Weliswaar geen vakantie, maar wel een langere tijd van afstand nemen van het dagelijkse doen en laten. Een tijd van stil worden en gevoed worden.

Ik ben die maanden begonnen met een stilteretraite: tien dagen stilte. Tien dagen zonder telefoon, zonder internet, zonder contact met thuis, geen krant, geen televisie, geen radio. Alleen maar stilte. Nergens door afgeleid worden, niets moeten, alleen maar ontvankelijk zijn en luisteren naar wat de stilte me te zeggen had.

Met behulp van Schriftteksten, gedichten en afbeeldingen mijn hart afstemmen op God, de Ene en in die ontmoetingen, al wandelend, fietsend of breiend, het gesprek met Hem aangaan en gaandeweg weer op het spoor komen van wat me bezielt. Zo’n retraite is als een woestijn; je kwetsbare binnenkant gaat open en er ontstaat nieuwe ruimte.

Zintuigen

Het zijn in stilte, doet een mens meer zien, meer voelen, ruiken en proeven; vogels die zingen, krekels die tjirpen, het ruisen van de wind, zelfs je eten krijgt meer smaak. Je zintuigen staan verder open en je hart opent zich voor het onzegbare.

In het klein gebeurt dat, of liever gezegd: kan dat ook gebeuren, elke keer als we samen komen om Gods aanwezigheid onder ons te vieren en te gedenken. Voorwaarde is wel, dat je de stilte in jezelf een kans geeft. Zomaar alles wat in je is, aan zorgen misschien, aan vragen, aan vreugde en dankbaarheid, even laten voor wat het is.

Dat is niet zo eenvoudig. Daar heb je wat tijd voor nodig. De tijd vóór een viering – bijvoorbeeld in de kerk – is daar bij uitstek geschikt voor. Gewoon maar zitten, rustig ademend, adem in en adem uit, de dagelijkse beslommeringen even laten voor wat het is en je aandacht richten op wat komen gaat, de ontmoeting met God. Je kunt ook op het ritme van het bidden van een Wees gegroet of het Onze Vader in de stilte komen.

Fundament

Dan kan het gebeuren dat je in de viering aangeraakt wordt door God zelf en dat je gesterkt door die ontmoeting, je leven met alles wat daarin is, met hernieuwd vertrouwen tegemoet gaat.

Bidden en stil worden, als het fundament onder je bestaan. Moge zo de stilte, de vakantie, de ontmoeting met de Ene blijvend in ons doorwerken.

Neeltsje Bouma is werkzaam als pastor in de H. Clara van Assisiparochie, die Drachten, Gorredijk, Oosterwolde en Zorgvlied omvat.